Yoga Practice

യോഗാസനങ്ങൾ

ഹോംയോഗാസനങ്ങൾ
യോഗാഭ്യാസം

യോഗാസനങ്ങൾ

ആസനം (आसन) — ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ യോഗാസനങ്ങൾ: അന്നമയ കോശം (സ്ഥൂലകോശം), ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഊർജ്ജതടസ്സങ്ങളും (ഗ്രന്ഥികൾ) വിഷാംശങ്ങളും നീക്കുന്നു, 72,000 നാഡികളിലൂടെയും പ്രാണൻ സ്വതന്ത്രമായി ഒഴുകാൻ വഴിയൊരുക്കുന്നു. സ്വരയോഗത്തിൽ ആസനാഭ്യാസം അനിവാര്യമാണ്: ആസനത്തിലൂടെ ശരീരം ശുദ്ധമാകുമ്പോൾ ശ്വാസം സ്വരനിരീക്ഷണത്തിന് വേണ്ടത്ര സൂക്ഷ്മമാകുന്നു, ഇഡയുടെയും പിംഗളയുടെയും സൂക്ഷ്മമായ മാറിമാറിയുള്ള ഒഴുക്ക് സാധകന് വ്യക്തമായി അനുഭവിക്കാനാകുന്നു.

ആസനങ്ങൾ എന്നാൽ എന്ത്?

ആസനം എന്ന വാക്ക് “ഇരിക്കുക” അഥവാ “സന്നിഹിതനായിരിക്കുക” എന്നർത്ഥമുള്ള “आस्” എന്ന സംസ്കൃത ധാതുവിൽ നിന്നാണ്. അതിന്റെ മൂല പശ്ചാത്തലത്തിൽ ആസനം സ്ഥിരവും സുഖകരവുമായ ഒരു ഇരിപ്പാണ് — സ്ഥൂലശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള ശല്യമില്ലാതെ സാധകന് പ്രാണായാമം, ധാരണ, ധ്യാനം എന്നിവയിൽ ഏർപ്പെടാനാകുന്ന ഇരിപ്പിടം. आसन എന്ന സംസ്കൃതപദത്തിന്റെ അക്ഷരാർത്ഥം “ഇരിപ്പിടം” അഥവാ “ശരീരനില” എന്നാണ്; ശാസ്ത്രീയ പാരമ്പര്യത്തിൽ അത് കായികാഭ്യാസ പ്രകടനങ്ങളെയല്ല, നിശ്ചലതയും സ്ഥിരതയും ആന്തരികാവബോധവും വളർത്തുന്ന നിലകളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

സ്വരയോഗത്തിന് ആസനാഭ്യാസം അനിവാര്യമാണ്. പ്രാണൻ ഒഴുകുന്ന ഏറ്റവും പുറമേയുള്ള വാഹനമാണ് സ്ഥൂലശരീരം. ശരീരം ദൃഢമോ വിഷമയമോ തടസ്സപ്പെട്ടതോ ആകുമ്പോൾ നാഡികൾ ഇടുങ്ങുകയും പ്രാണന് സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കാനാകാതാവുകയും ചെയ്യുന്നു. സൂക്ഷ്മശരീരത്തിലെ പ്രധാന സന്ധികളിൽ ഗ്രന്ഥികൾ (മാനസിക കെട്ടുകൾ) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഊർജ്ജതടസ്സങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ട്, സ്വരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക മാറ്റത്തെ തടയുകയും ഇഡയിലൂടെയും പിംഗളയിലൂടെയുമുള്ള ശ്വാസപ്രവാഹത്തെ തകിടംമറിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചിട്ടയായ ആസനാഭ്യാസത്തിലൂടെ ഈ ഗ്രന്ഥികൾ അയയുന്നു, കലകളിൽ നിന്നും അവയവങ്ങളിൽ നിന്നും വിഷാംശങ്ങൾ പുറന്തള്ളപ്പെടുന്നു, 72,000 നാഡികളും ക്രമേണ തുറക്കപ്പെടുന്നു.

ആസനത്തിലൂടെ ശരീരം ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ശ്വാസത്തിന്റെ ഗുണത്തിൽ ഒരു പരിവർത്തനം സംഭവിക്കുന്നു. ശ്വാസം സ്വാഭാവികമായി സാവധാനവും ആഴമേറിയതും പരിഷ്കൃതവുമാകുന്നു. നാസികാ പ്രാബല്യം, താപനില, പ്രവാഹനിരക്ക് എന്നിവയിലെ സൂക്ഷ്മ വ്യത്യാസങ്ങൾ — സ്വരനിരീക്ഷണത്തിന്റെ അടിത്തറ തന്നെ — സാധകൻ ഗ്രഹിച്ചുതുടങ്ങുന്നു. ഈ വിധം ആസനം ശുദ്ധീകരിക്കുന്നത്: അന്നമയ കോശം (സ്ഥൂല/അന്നകോശം) പ്രാണായാമം, ധ്യാനം, സ്വരസാധന എന്നീ ആഴമേറിയ അഭ്യാസങ്ങൾക്കായി അതിനെ തെളിഞ്ഞതും സൂക്ഷ്മവുമായ ഉപകരണമായി ഒരുക്കുന്നു.

ആസനത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയ നിർവചനം

സ്ഥിരത, സുഖം, ശരീരബോധത്തിന്റെ അതിജീവനം എന്നിവയ്ക്ക് ഊന്നൽ നൽകി ശ്രദ്ധേയമായ കൃത്യതയോടും സ്ഥിരതയോടും കൂടി ശാസ്ത്രീയ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ആസനത്തെ നിർവചിക്കുന്നു:

  • പതഞ്ജലി യോഗസൂത്രം 2.46 — “സ്ഥിരം സുഖം ആസനം” — സ്ഥിരവും (സ്ഥിരം) സുഖകരവുമായ (സുഖം) ഇരിപ്പാണ് ആസനം. ഈ നിർവചനമാണ് സുവർണ്ണ മാനദണ്ഡം: സ്ഥിരവും അനായാസവുമായ ഏതൊരു ഇരിപ്പും ആസനമാണ്. ബലപ്രയോഗവും ആയാസവും വേദനയും യഥാർത്ഥ ആസനാഭ്യാസത്തിന്റെ വിപരീതമാണ്.
  • പതഞ്ജലി യോഗസൂത്രം 2.47 — “പ്രയത്നശൈഥില്യാനന്തസമാപത്തിഭ്യാം” — പ്രയത്നത്തിന്റെ അയവിലൂടെയും അനന്തത്തിലുള്ള ധ്യാനത്തിലൂടെയും ആസനം പൂർണ്ണമാകുന്നു. പ്രയത്നം അലിയുകയും അവബോധം ശരീരത്തിനപ്പുറം വികസിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ആസനം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉറയ്ക്കുന്നു.
  • ഹഠയോഗ പ്രദീപിക, അധ്യായം 1 — സ്വാത്മാരാമൻ സ്വസ്തികാസനത്തിൽ (മംഗളകരമായ ചമ്രംപടിഞ്ഞുള്ള ഇരിപ്പ്) തുടങ്ങി 15 ആസനങ്ങൾ വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു. പ്രാണായാമം, മുദ്ര, സമാധി എന്നിവയ്ക്ക് മുമ്പ് അഭ്യസിക്കേണ്ട ഹഠയോഗത്തിന്റെ ആദ്യ അംഗമായാണ് ഗ്രന്ഥം ആസനങ്ങളെ കാണുന്നത്. ലക്ഷ്യം വ്യക്തമാണ്: ദീർഘനേരത്തെ ശ്വാസാഭ്യാസത്തിനും ധ്യാനത്തിനുമായി സ്ഥിരമായി ഇരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ശരീരം സൃഷ്ടിക്കുക.
  • ഘേരണ്ഡ സംഹിത, അധ്യായം 2 — ഘേരണ്ഡ മഹർഷി 32 ആസനങ്ങൾ വിവരിക്കുകയും അവ “ഘടസ്ഥ യോഗത്തിന്” (ശരീരദൃഢീകരണം) അനിവാര്യമാണെന്ന് പറയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഷട്കർമ്മത്തിന് (ശുദ്ധീകരണം) ശേഷം വരുന്ന ഏഴ് അംഗങ്ങളിൽ രണ്ടാമത്തേതായി ഗ്രന്ഥം ആസനത്തെ കാണുന്നു; ഉന്നത അഭ്യാസങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പാത്രമായി (ഘടം) ശക്തവും ശുദ്ധവുമായ ശരീരത്തെ കണക്കാക്കുന്നു.

ശാസ്ത്രീയ ഹഠയോഗത്തിൽ ആസനങ്ങൾ കായികാഭ്യാസ പ്രകടനങ്ങളല്ല, മറിച്ച് പ്രാണായാമത്തിനും ധ്യാനത്തിനും സഹായകമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത സ്ഥിരമായ ഇരിപ്പുകളാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. സങ്കീർണ്ണമായ ആസനങ്ങളുടെ ആധുനിക പെരുപ്പം ശാരീരികാരോഗ്യത്തിന് ഗുണകരമാണെങ്കിലും ഈ അടിസ്ഥാന സത്യത്തെ മറയ്ക്കരുത്: നിശ്ചലമായി ഇരിക്കാനും സ്വതന്ത്രമായി ശ്വസിക്കാനും ശ്രദ്ധ ഉള്ളിലേക്ക് തിരിക്കാനും സാധകനെ പ്രാപ്തനാക്കുക എന്നതാണ് ആസനത്തിന്റെ പരമമായ ലക്ഷ്യം.

സ്വരയോഗത്തിന് ആസനങ്ങൾ അനിവാര്യമാകുന്നതെന്തുകൊണ്ട്

സ്വരയോഗത്തിന് ശുദ്ധവും തുറന്നതും സൂക്ഷ്മ ഊർജ്ജപ്രവാഹങ്ങളോട് സംവേദനക്ഷമവുമായ ഒരു ശരീരം ആവശ്യമാണ്. ആസനാഭ്യാസം പല സംവിധാനങ്ങളിലൂടെ കൃത്യമായും ഈ സാഹചര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു:

  • ഊർജ്ജതടസ്സങ്ങൾ (ഗ്രന്ഥികൾ) നീക്കുക — സുഷുമ്ന നാഡിയിലൂടെയുള്ള പ്രാണന്റെ ഊർദ്ധ്വപ്രവാഹത്തെ തടയുന്ന മാനസിക കെട്ടുകളാണ് മൂന്ന് ഗ്രന്ഥികൾ. മൂലാധാര ചക്രത്തിലെ ബ്രഹ്മഗ്രന്ഥി ബോധത്തെ ഭൗതികതലത്തോടും അനാഹത ചക്രത്തിലെ വിഷ്ണുഗ്രന്ഥി വൈകാരിക ആസക്തിയോടും ആജ്ഞാചക്രത്തിലെ രുദ്രഗ്രന്ഥി ബൗദ്ധിക അഹങ്കാരത്തോടും ബന്ധിക്കുന്നു. നിശ്ചിത ആസന വിഭാഗങ്ങൾ ഓരോ ഗ്രന്ഥിയെയും ചിട്ടയായി അയച്ച് പ്രാണനെ സ്വതന്ത്രമായി ആരോഹണം ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുന്നു.
  • സ്ഥൂലശരീരത്തിൽ നിന്ന് വിഷവസ്തുക്കൾ നീക്കുക — ആസനങ്ങൾ ലസികാവ്യവസ്ഥയെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നു, രക്തചംക്രമണം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു, ആന്തരികാവയവങ്ങളെ അമർത്തുകയും അയയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, ശരീരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക വിഷനിർമ്മാർജ്ജന പ്രക്രിയകളെ സഹായിക്കുന്നു. വിഷമയമായ ശരീരം സൂക്ഷ്മ സ്വരരീതികളെ മറയ്ക്കുന്ന മന്ദവും ക്രമരഹിതവുമായ ശ്വാസം ഉണ്ടാക്കുന്നു.
  • ത്രിദോഷങ്ങളെ സന്തുലിതമാക്കുക — ആയുർവേദമനുസരിച്ച് ആരോഗ്യം വാതം (വായു/ആകാശം), പിത്തം (അഗ്നി/ജലം), കഫം (പൃഥ്വി/ജലം) എന്നിവയുടെ സന്തുലനത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രത്യേക ആസനവിഭാഗങ്ങൾ ഓരോ ദോഷത്തെയും അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു: മുന്നോട്ട് കുനിയുന്നവ പിത്തത്തെ ശമിപ്പിക്കുന്നു, പിന്നോട്ട് വളയുന്നവ കഫം കുറയ്ക്കുന്നു, പിരിക്കലുകൾ വാതത്തെ സന്തുലിതമാക്കുന്നു. ദോഷങ്ങൾ സന്തുലിതമാകുമ്പോൾ സ്വരം അതിന്റെ സ്വാഭാവിക താളമനുസരിച്ച് ഒഴുകുന്നു.
  • പ്രാണപ്രവാഹത്തിനായി നാഡികൾ തുറക്കുക — മുന്നോട്ടുള്ള കുനിവുകൾ ഇഡ നാഡിയെയും (തണുപ്പിക്കുന്ന, ശാന്തമാക്കുന്ന) പിന്നോട്ടുള്ള വളയലുകൾ പിംഗള നാഡിയെയും (ചൂടുപകരുന്ന, ഊർജ്ജം നൽകുന്ന) സജീവമാക്കുന്നു; തിരിവുകൾ രണ്ട് നാഡികളെയും ഒരേസമയം സന്തുലിതമാക്കുന്നു. നന്നായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ആസനക്രമത്തിലൂടെ ഏത് നാഡി പ്രബലമാകണമെന്ന് സാധകന് നേരിട്ട് സ്വാധീനിക്കാനാകും.
  • അന്നമയ കോശം ഒരുക്കുക — ആസനാഭ്യാസം ശുദ്ധീകരിക്കുന്നത്: അന്നമയ കോശം (സ്ഥൂല/അന്നകോശം), അഞ്ച് കോശങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പുറമേയുള്ളത്. ഈ കോശം സംസ്കരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായ കോശങ്ങളിലേക്ക് (പ്രാണമയം, മനോമയം, വിജ്ഞാനമയം, ആനന്ദമയം) പ്രാണായാമത്തിലൂടെയും ധ്യാനത്തിലൂടെയും എത്തിച്ചേരാനാകും.

“ആസനമില്ലെങ്കിൽ ശരീരം പ്രാണന് ഒരു തടവറയായി തുടരുന്നു; ആസനത്തോടെ അത് ഒരു ക്ഷേത്രമായി മാറുന്നു.”

ആസനങ്ങളുടെ വിഭാഗങ്ങൾ

ഓരോ വിഭാഗം ആസനത്തിനും നാഡികൾ, ചക്രങ്ങൾ, ദോഷങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിശ്ചിത ഫലങ്ങളുണ്ട്. എല്ലാം ചേർന്ന് ശാരീരികവും ഊർജ്ജപരവുമായ ശുദ്ധീകരണത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ സമ്പ്രദായം രൂപപ്പെടുത്തുന്നു.

നിന്നുള്ള ആസനങ്ങൾ

താഡാസനം, വൃക്ഷാസനം, ത്രികോണാസനം. അടിത്തറ പണിയുന്നു, സന്തുലനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു, കാലുകളെ ബലപ്പെടുത്തുന്നു. നിന്നുള്ള ആസനങ്ങൾ അപാന വായുവിനെ (താഴേക്ക് നീങ്ങുന്ന പ്രാണൻ) നിലയുറപ്പിച്ച് ശരീരത്തിന്റെ താഴ്ഭാഗത്ത് സ്ഥിരത സൃഷ്ടിക്കുകയും മറ്റെല്ലാ ആസനങ്ങൾക്കും ഉറച്ച അടിത്തറ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഇരുന്നുള്ള ആസനങ്ങൾ

പത്മാസനം, സിദ്ധാസനം, സുഖാസനം, വജ്രാസനം. ശാസ്ത്രീയ ധ്യാനാസനങ്ങൾ. ഇവയാണ് ഹഠയോഗത്തിലെ പരമോന്നത ആസനങ്ങൾ — പ്രാണായാമത്തിനും ധ്യാനത്തിനുമായി പ്രാണനെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും സ്വരയോഗത്തിലെ എല്ലാ ഉന്നത അഭ്യാസങ്ങൾക്കും അടിത്തറയാകുകയും ചെയ്യുന്നു.

മുന്നോട്ട് കുനിയുന്ന ആസനങ്ങൾ

പശ്ചിമോത്താനാസനം, ജാനുശീർഷാസനം. ഇഡ നാഡിയെ സജീവമാക്കുന്നു, നാഡീവ്യവസ്ഥയെ ശാന്തമാക്കുന്നു, മണിപൂര ചക്രത്തെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നു. മുന്നോട്ടുള്ള കുനിവുകൾ അവബോധത്തെ ഉള്ളിലേക്ക് ആകർഷിക്കുകയും പിത്തദോഷം ശമിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; വലത് നാസിക (പിംഗള) അമിതമായി സജീവമായിരിക്കുമ്പോൾ പ്രത്യേകിച്ചും ഗുണകരം.

പിന്നോട്ട് വളയുന്ന ആസനങ്ങൾ

ഭുജംഗാസനം, ധനുരാസനം, ചക്രാസനം. പിംഗള നാഡിയെ ഉണർത്തുന്നു, നെഞ്ച് വികസിപ്പിക്കുന്നു, നട്ടെല്ലിനെ ഊർജ്ജസ്വലമാക്കുന്നു. പിന്നോട്ട് വളയുന്ന ആസനങ്ങൾ അനാഹത ചക്രം തുറക്കുകയും കഫം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ഇടത്തെ നാസിക (ഇഡ) പ്രബലമായിരിക്കുകയും കൂടുതൽ ഊർജ്ജം ആവശ്യമാവുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ഇവ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

തിരിയുന്ന ആസനങ്ങൾ

അർദ്ധമത്സ്യേന്ദ്രാസനം, വക്രാസനം. ഇഡയെയും പിംഗളയെയും ഒരേസമയം സന്തുലിതമാക്കുന്നു. പിരിക്കൽ ആസനങ്ങൾ ഉദരാവയവങ്ങളെ മർദ്ദിക്കുകയും ദഹനത്തെ സഹായിക്കുകയും വാതദോഷത്തെ സന്തുലിതമാക്കുകയും ഇരു നാഡികളെയും ഇണക്കി സുഷുമ്നയുടെ ഉണർവിന് സാഹചര്യമൊരുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

തലകീഴ് ആസനങ്ങൾ

സർവാംഗാസനം, ശീർഷാസനം, വിപരീതകരണി. രക്തപ്രവാഹം വിപരീതമാക്കുന്നു, തൈറോയ്ഡിനെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നു, വിശുദ്ധി, സഹസ്രാര ചക്രങ്ങളെ സജീവമാക്കുന്നു. വിപരീത ആസനങ്ങൾ പ്രാണനെ മുകളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു; ആത്മീയ വികാസത്തിനുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ ആസനങ്ങളിൽ പെടുന്നവയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

വിശ്രാന്തി

ശവാസനം, മകരാസനം, യോഗനിദ്രാ ആസനം. സജീവ അഭ്യാസത്തിന് ശേഷമുള്ള പ്രാണന്റെ ഏകീകരണം. മുമ്പ് ചെയ്ത ആസനങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങൾ കോശതലത്തിൽ ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടാനും നാഡീവ്യവസ്ഥ സന്തുലനാവസ്ഥയിലേക്ക് പുനഃക്രമീകരിക്കപ്പെടാനും വിശ്രാന്തി ആസനങ്ങൾ അനുവദിക്കുന്നു.

ശാസ്ത്രീയ ഹഠയോഗ ആസനങ്ങൾ

ശാസ്ത്രീയ ഹഠയോഗ പാരമ്പര്യത്തിലെ പ്രധാന ആസനങ്ങൾ — അവയുടെ സംസ്കൃത നാമങ്ങൾ, പ്രാഥമിക ഫലങ്ങൾ, നാഡീ-ചക്ര സമ്പ്രദായവുമായുള്ള ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവ സഹിതം — താഴെയുള്ള പട്ടിക അവതരിപ്പിക്കുന്നു:

ആസനത്തിന്റെ പേര് സംസ്കൃതം പ്രാഥമിക ഫലം നാഡി / ചക്ര ബന്ധം
പത്മാസനം पद्मासन പരമമായ ധ്യാനാസനം സുഷുമ്ന സജീവീകരണം
സിദ്ധാസനം सिद्धासन പ്രാണായാമത്തിനുള്ള സിദ്ധാസനം (പൂർണ്ണതയുടെ ആസനം) മൂലാധാരം മുതൽ ആജ്ഞ വരെ
സ്വസ്തികാസനം स्वस्तिकासन ശുഭകരമായ ചമ്രംപടിഞ്ഞ ഇരിപ്പ് ഇഡ-പിംഗള സന്തുലനം
ഭുജംഗാസനം भुजंगासन നട്ടെല്ല് നിവർത്തൽ, നെഞ്ച് തുറക്കൽ പിംഗള, അനാഹതം
പശ്ചിമോത്താനാസനം पश्चिमोत्तानासन പിൻഭാഗ വലിവ്, ശാന്തീകരണം ഇഡ, മണിപൂരം
അർദ്ധ മത്സ്യേന്ദ്രാസനം अर्ध मत्स्येन्द्रासन നട്ടെല്ല് തിരിക്കൽ, അവയവ തടവൽ ഇഡ-പിംഗള സന്തുലനം
സർവാംഗാസനം सर्वांगासन തോളിൽ നിൽക്കൽ, തൈറോയ്ഡ് ഉത്തേജനം വിശുദ്ധി ചക്രം
ശവാസനം शवासन ശവാസനം, സമ്പൂർണ്ണ വിശ്രാന്തി എല്ലാ നാഡികളും, സമന്വയം

ആസനവും നാഡീപ്രവാഹവും

സ്വരയോഗത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ആസനാഭ്യാസത്തിന്റെ ഏറ്റവും ആഴമേറിയ വശങ്ങളിൽ ഒന്ന് നാഡികളിലുള്ള അതിന്റെ നേരിട്ടുള്ള ഫലമാണ്. വ്യത്യസ്ത വിഭാഗം ആസനങ്ങൾ നിശ്ചിത നാഡീപ്രവാഹങ്ങളെ സജീവമാക്കുകയോ ശാന്തമാക്കുകയോ സന്തുലിതമാക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു:

  • ഇടതുവശ ആസനങ്ങളും മുന്നോട്ടുള്ള കുനിവുകളും — ഇഡ നാഡിയെ (തണുപ്പിക്കുന്ന, ശാന്തമാക്കുന്ന) സജീവമാക്കുന്നു. വിശ്രമത്തിനോ രോഗശാന്തിക്കോ മാനസിക പ്രവർത്തനത്തിനോ സ്വരം ഇടത് നാസികയിലേക്ക് മാറ്റേണ്ടിവരുമ്പോൾ പശ്ചിമോത്താനാസനം, ജാനുശീർഷാസനം തുടങ്ങിയ മുന്നോട്ടുള്ള കുനിവുകൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.
  • വലതുവശ ആസനങ്ങളും പിന്നോട്ടുള്ള വളയലുകളും — പിംഗള നാഡിയെ (ചൂടുപകരുന്ന, ഊർജ്ജം നൽകുന്ന) സജീവമാക്കുന്നു. ഭുജംഗാസനം, ധനുരാസനം തുടങ്ങിയ പിന്നോട്ടുള്ള വളയലുകൾ സൗരോർജ്ജ നാഡിയെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നു; ശാരീരിക പ്രവർത്തനം, ദഹനം, ചലനാത്മക പ്രവൃത്തി എന്നിവ ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
  • സന്തുലിത/സമമിതിയുള്ള ആസനങ്ങളും പിരിക്കലുകളും — ഇരു നാഡികളെയും ഇണക്കി സുഷുമ്നയുടെ ഉണർവിന് ഒരുക്കുന്നു. അർദ്ധമത്സ്യേന്ദ്രാസനം പോലുള്ള പിരിക്കലുകൾ ശരീരത്തിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലും ഒരേസമയം പ്രവർത്തിച്ച് കേന്ദ്രനാഡി തുറക്കാൻ ആവശ്യമായ സമതുലനം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
  • വിപരീത ആസനങ്ങൾ — പ്രാണനെ മുകളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു, ഉയർന്ന ചക്രങ്ങളെ (വിശുദ്ധി, ആജ്ഞ, സഹസ്രാരം) ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നു, രക്തത്തിലും ലസികയിലുമുള്ള സാധാരണ ഗുരുത്വാകർഷണ വലിവിനെ മറിക്കുന്നു. ആത്മീയ പരിവർത്തനത്തിനുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ ആസനങ്ങളിൽ പെടുന്നവയാണ് വിപരീത ആസനങ്ങൾ.

ശാസ്ത്രീയ ഉപദേശം വ്യക്തമാണ്: ആദ്യം ആസനം അഭ്യസിക്കുക, തുടർന്ന് പ്രാണായാമത്തിന് ഇരിക്കുക. തെളിഞ്ഞ ഒരു പാത്രം ശുദ്ധജലം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുപോലെ ആസനത്തിലൂടെ തുറക്കപ്പെട്ട ശരീരം പ്രാണായാമാഭ്യാസത്തെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ശുദ്ധമായ ശരീരമെന്ന പാത്രമില്ലെങ്കിൽ ശ്വാസാഭ്യാസത്തിലൂടെ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന പ്രാണൻ നാഡികളിലൂടെ മധ്യനാഡിയിലേക്ക് സുഗമമായി ഒഴുകുന്നതിന് പകരം ചിതറിപ്പോകുകയോ അസ്വസ്ഥതകൾ സൃഷ്ടിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു.

അഭ്യാസ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ

  • ഏറ്റവും ഉത്തമ സമയം: അതിരാവിലെ ബ്രഹ്മമുഹൂർത്തത്തിൽ (ഏകദേശം പുലർച്ചെ 4:00–6:00) അല്ലെങ്കിൽ സൂര്യാസ്തമയത്തിനു മുമ്പുള്ള സായാഹ്നത്തിൽ. പ്രാണൻ അഭ്യാസത്തോട് ഏറ്റവുമധികം സ്വീകാര്യമായിരിക്കുന്നതും അന്തരീക്ഷം സാത്ത്വികമായിരിക്കുന്നതുമായ സമയങ്ങളാണിവ.
  • ഒഴിഞ്ഞ വയർ: എപ്പോഴും ഒഴിഞ്ഞ വയറ്റിൽ അഭ്യസിക്കുക — കനത്ത ഭക്ഷണത്തിനു ശേഷം കുറഞ്ഞത് 3–4 മണിക്കൂർ കഴിഞ്ഞ്. ആമാശയത്തിലെ ഭക്ഷണം പ്രാണനെ ആസനത്തിൽ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന നാഡികളിൽ നിന്ന് ദഹനത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു.
  • സന്നാഹത്തോടെ ആരംഭിക്കുക: പവനമുക്താസന പരമ്പരയിൽ (ബിഹാർ സ്കൂൾ ഓഫ് യോഗ പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്ന്) തുടങ്ങുക — ആഴമേറിയ ആസനാഭ്യാസത്തിനായി ഓരോ സന്ധിയെയും പേശീഗണത്തെയും ഊർജ്ജമാർഗ്ഗത്തെയും ചിട്ടയായി ഒരുക്കുന്ന വാതഹര, വായുഹര, ഊർജ്ജതടസ്സനിവാരണ വ്യായാമങ്ങൾ.
  • ക്രമം: യുക്തിസഹമായ ഒരു ക്രമം പിന്തുടരുക — നിന്നുള്ളവ → മുന്നോട്ടുള്ള കുനിവുകൾ → പിന്നോട്ടുള്ള വളയലുകൾ → തിരിവുകൾ → വിപരീത ആസനങ്ങൾ → വിശ്രാന്തി. ശരീരത്തിന്റെ സ്വാഭാവികമായ ചൂടുപിടിക്കൽ, തുറക്കൽ, ഏകീകരണ പ്രക്രിയ എന്നിവയെ ഈ ക്രമം മാനിക്കുന്നു.
  • എപ്പോഴും ശവാസനത്തോടെ അവസാനിപ്പിക്കുക: ഓരോ അഭ്യാസ സെഷനു ശേഷവും കുറഞ്ഞത് 5–10 മിനിറ്റ് ശവാസനം. ആസനങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങൾ കോശതലത്തിൽ ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടാനും നാഡീവ്യൂഹത്തിന് മാറ്റങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
  • ശ്വാസബോധം: ചലനത്തെ ശ്വാസവുമായി ഏകോപിപ്പിക്കുക — വികസിക്കുമ്പോൾ (പിന്നോട്ട് വളയൽ, തുറക്കൽ) ശ്വാസം ഉള്ളിലേക്കെടുക്കുക, ചുരുങ്ങുമ്പോൾ (മുന്നോട്ട് കുനിയൽ, അടയ്ക്കൽ) പുറത്തുവിടുക. ശ്വാസമാണ് വഴികാട്ടി; ശരീരം പിന്തുടരുന്നു.
  • ഒരിക്കലും നിർബന്ധിക്കരുത്: പതഞ്ജലിയുടെ തത്ത്വം — “സ്ഥിര സുഖം” — സ്ഥിരവും സുഖകരവും. വേദന പുരോഗതിയല്ല. ഒരു ആസനം കഠിനമായ വേദന ഉണ്ടാക്കുന്നുവെങ്കിൽ പിന്മാറുക. ശരീരം തുറക്കുന്നത് ക്ഷമയിലൂടെയും സ്ഥിരതയിലൂടെയുമാണ്, ഒരിക്കലും ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെയല്ല.

വിപരീതസൂചനകളും മുൻകരുതലുകളും

പ്രധാന സുരക്ഷാ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ

  • ഗർഭാവസ്ഥ: ഗർഭത്തിന്റെ ആദ്യ മൂന്നുമാസത്തിനു ശേഷം തലകീഴായ ആസനങ്ങളും ആഴത്തിലുള്ള പിരിക്കലുകളും കമിഴ്ന്നുകിടക്കുന്ന ആസനങ്ങളും ഒഴിവാക്കുക. മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തോടെ മൃദുവായ ഇരുന്നും നിന്നുമുള്ള ആസനങ്ങൾ അഭ്യസിക്കാം.
  • ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദ്ദം: ആസനത്തിനിടെ തലകീഴായ ആസനങ്ങളും ശ്വാസം പിടിച്ചുനിർത്തലും ഒഴിവാക്കുക. മൃദുവായ, താങ്ങോടുകൂടിയ ആസനങ്ങൾ മാത്രം അഭ്യസിക്കുകയും യോഗ്യനായ ഒരു അധ്യാപകനെ സമീപിക്കുകയും ചെയ്യുക.
  • നട്ടെല്ലിലെ പരിക്കുകൾ: അഭ്യസിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് യോഗ്യനായ ഒരു യോഗാധ്യാപകനെ സമീപിക്കുക. വിദഗ്ദ്ധ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശമില്ലാതെ മുന്നോട്ടും പിന്നോട്ടും വളയുന്ന ആസനങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുക. മൃദുവായ, താങ്ങോടുകൂടിയ ആസനങ്ങളിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധിക്കുക.
  • അടുത്തിടെയുണ്ടായ ശസ്ത്രക്രിയ: ആസനാഭ്യാസം പുനരാരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ശസ്ത്രക്രിയയുടെ തരമനുസരിച്ച് കുറഞ്ഞത് 3–6 മാസം കാത്തിരിക്കുക. എല്ലായ്പ്പോഴും ആദ്യം വൈദ്യാനുമതി നേടുക.
  • ഹൃദ്രോഗം: മൃദുവായ ആസനങ്ങൾ മാത്രം അഭ്യസിക്കുക. കഠിനമായ ആസനങ്ങൾ, വിപരീത ആസനങ്ങൾ, ശ്വാസതടസ്സമോ നെഞ്ചിൽ അസ്വസ്ഥതയോ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഏതൊരു ആസനവും ഒഴിവാക്കുക.
  • ആർത്തവകാലത്ത്: തലകീഴായ ആസനങ്ങളും ആഴത്തിൽ പിന്നോട്ട് വളയുന്ന ആസനങ്ങളും ഒഴിവാക്കുക. ഈ സമയത്ത് മുന്നോട്ട് കുനിയുന്നതും വിശ്രമിക്കുന്നതുമായ ആസനങ്ങളോടുകൂടിയ മൃദുവായ അഭ്യാസം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.

പൊതുനിയമം: നിങ്ങൾക്ക് എന്തെങ്കിലും രോഗാവസ്ഥയോ ദീർഘകാല രോഗമോ പരിക്കോ ഉണ്ടെങ്കിൽ, ആസനാഭ്യാസം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് യോഗ്യനായ ഒരു യോഗാധ്യാപകനെയും നിങ്ങളുടെ ആരോഗ്യ പരിചരണ ദാതാവിനെയും എല്ലായ്പ്പോഴും സമീപിക്കുക. പുസ്തകങ്ങളിൽ നിന്നോ വീഡിയോകളിൽ നിന്നോ മാത്രമല്ല, ഒരു ഗുരുവിന്റെ (അധ്യാപകന്റെ) മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തിലാണ് യോഗ പഠിക്കേണ്ടതെന്നാണ് ശാസ്ത്രീയ ഉപദേശം.

“ആസനങ്ങൾ ഒരുവനെ ദൃഢനും രോഗമുക്തനും ലഘുവായ അംഗങ്ങളുള്ളവനുമാക്കുന്നു.”

— ഹഠയോഗ പ്രദീപിക, അദ്ധ്യായം 1, ശ്ലോകം 17

നിങ്ങളുടെ അഭ്യാസം തുടരുക

ആസനം ശരീരത്തെ ഒരുക്കുന്നു; പ്രാണായാമം പ്രാണനെ ഉണർത്തുന്നു; ഷട്കർമ്മം പാത്രത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. സ്വരയോഗ സാധനയുടെ സമ്പൂർണ്ണ പാത പരിചയപ്പെടുക.

 പ്രാണായാമം  ഷട്കർമ്മം  പഞ്ചകോശം  പ്രഭാത സാധന