Level I — Foundation

स्वरयोग प्राथमिक

स्वरविज्ञानाचा पायाभूत अभ्यासक्रम — श्वास, नाडी, तत्त्व आणि जीवनाची वैश्विक लय

Level I — Entry
15 Modules
Online & Offline
English & Hindi
Rishikesh, India

या अभ्यासक्रमाविषयी

स्वरयोग मूलभूत अभ्यासक्रम हा प्राचीन भारताच्या सर्वाधिक गहन विज्ञानांपैकी एक असलेल्या स्वरविज्ञानाचे — जीवनाच्या प्रत्येक आयामाचे नियमन करणाऱ्या लयबद्ध श्वासाचे — प्रवेशद्वार आहे. इडा, पिंगला आणि सुषुम्ना नाड्यांतून होणारा प्राणाचा प्रवाह व्यक्तीला वैश्विक काल, आरोग्य, नातेसंबंध, नियती आणि आध्यात्मिक उत्क्रांती यांच्याशी कसा जोडतो, हे समजून घेण्याचा संपूर्ण पाया हा अभ्यासक्रम घालतो.

शिवस्वरोदय आणि व्यापक शैव आगम परंपरेत रुजलेला हा अभ्यासक्रम हे ज्ञान स्पष्ट, सुव्यवस्थित आणि व्यावहारिक पद्धतीने मांडतो. विद्यार्थी केवळ सिद्धान्ताचा अभ्यास करत नाहीत — आत्मज्ञान आणि परिवर्तनाचे सर्वांत थेट साधन म्हणून जिवंत श्वासाचे निरीक्षण करणे, तो अनुभवणे आणि त्याच्यासोबत काम करणे ते शिकतात.

हा अभ्यासक्रम पूर्ण झाल्यावर विद्यार्थी कोणत्याही क्षणी आपली प्रबळ नाडी ओळखू शकेल, प्रत्यक्ष निरीक्षणाने सक्रिय तत्त्व जाणू शकेल, दैनंदिन निर्णय, आरोग्य आणि आध्यात्मिक साधनेत स्वर योगाचे सिद्धांत लागू करू शकेल आणि मध्यम स्तरावर जाण्यासाठी आवश्यक पाया तयार करू शकेल.

पाठ्यक्रम

घटक 01
स्वरशास्त्र
स्वराच्या पवित्र शास्त्राचा परिचय — त्याचा उगम, परंपरा आणि शैव आगम परंपरेतील त्याचे स्थान. स्वरयोगाला सर्व शास्त्रांचा राजा का म्हणतात हे समजून घेणे.
घटक 02
आगम आणि तंत्र
स्वरयोगाची आगमिक आणि तांत्रिक मुळे. शिव, शक्ती, सृष्टी आणि श्वास यांच्यातील नाते. शैव तंत्राच्या जिवंत परंपरेत स्वरयोगाचे स्थान.
घटक 03
आगम विद्यालय
आगम संप्रदाय आणि श्वास, शरीर व विश्व यांविषयीच्या त्यांच्या शिकवणींचा आढावा. भगवान शिवांपासून पार्वतीद्वारे मानवलोकापर्यंत पोहोचलेली स्वरयोगाची संक्रमण परंपरा.
घटक 04
स्वरोदयातील जीवनसंकल्पना
शिवस्वरोदय जीवनाची व्याख्या कशी करतो — श्वास, प्राण, चेतना आणि काळ यांच्यातील नाते. स्वरयोगाच्या दृष्टीतून जन्म, मृत्यू आणि पुनर्जन्म यांचा अर्थ.
घटक 05
काळ आणि काली — काळाची रचना आणि कार्य
काळाची वैश्विक रचना — श्वासचक्रापासून चांद्रचक्रापर्यंत आणि वैश्विक महाकालापर्यंत. कालीला काळाची शक्ती म्हणून समजून घेणे आणि स्वरयोग साधकाला काळाच्या आत जाणीवपूर्वक कार्य करण्यास कसे सक्षम करतो हे जाणणे.
घटक 06
काल रहस्य — काळाचे रहस्य
स्वरशास्त्रात दडलेली काळाविषयीची गुप्त शिकवण. श्वासाचा कालावधी, लय आणि गुण भूत, वर्तमान आणि भविष्य यांच्याशी कसे जुळतात. श्वासाद्वारे काळ वाचण्याच्या व्यावहारिक पद्धती.
घटक 07
कर्मचक्र आणि स्वर
कर्म आणि श्वासचक्र यांचे नाते. पूर्वकर्म प्रबळ नाडीद्वारे कसे व्यक्त होते. जाणीवपूर्वक स्वर-साधना कर्मसंस्कारांचे शुद्धीकरण करून त्यांना नवी दिशा कशी देऊ शकते.
घटक 08
वैयक्तिक प्रारब्धावर मात
स्वरविज्ञान साधकाला नियत कर्माच्या पलीकडे जाऊन आपले भाग्य जाणीवपूर्वक घडवण्याचे सामर्थ्य कसे देते. श्वासाच्या जाणिवेद्वारे प्रतिकूल जीवन-आकृतिबंध बदलण्याची व्यावहारिक तंत्रे.
घटक 09
श्वास, आत्मा आणि ईश्वर
श्वास हा वैयक्तिक आत्मा (जीवात्मा) आणि परमात्मा यांच्यातील जिवंत दुवा आहे ही गहन शिकवण. जाणीवपूर्वक श्वसन-साधनेद्वारे दिव्यत्वाचा अनुभव.
घटक 10
श्वास — आदिम शक्ती आणि श्वासाचे आयाम
जीवनाची पहिली आणि शेवटची क्रिया म्हणजे श्वास. श्वासाचे स्थूल आणि सूक्ष्म आयाम — स्थूल श्वास (स्थूल प्राण) आणि सूक्ष्म प्राणशक्ती (सूक्ष्म प्राण). या दोन्ही आयामांची जाणीव कशी करावी आणि त्यांच्यासह कसे कार्य करावे.
घटक 11
श्वास आणि मुद्रा
हस्तमुद्रा (मुद्रा), शारीरिक स्थिती आणि श्वासाची गुणवत्ता यांच्यातील नाते. नाडी आणि प्राणावर विशिष्ट परिणामांसाठी स्वरयोगासोबत वापरल्या जाणाऱ्या व्यावहारिक मुद्रा.
घटक 12
नाडीशोधन — नाड्यांचे शुद्धीकरण
स्वरयोगाच्या संदर्भात नाडीशोधन प्राणायामाची पद्धतशीर साधना. कोणती नाडी अवरुद्ध आहे, का, आणि तिचे शुद्धीकरण कसे करावे हे समजून घेणे. आरोग्य, स्पष्टता आणि साधनेत नाडीशुद्धीची भूमिका.
घटक 13
तत्त्वाची ओळख
कोणत्याही क्षणी श्वासात सक्रिय असलेली पाच तत्त्वे (पृथ्वी, जल, अग्नी, वायू, आकाश) कशी ओळखावीत — स्पर्श, गंध, दृष्टी, ध्वनी आणि शारीरिक संवेदना यांद्वारे. तत्त्व ओळखण्याचे व्यावहारिक अभ्यास.
घटक 14
मंडल ऊर्जा — नाड्यांचे प्रकार
सूक्ष्म शरीरातील 72,000 नाड्या — मज्जासंस्थेच्या भौतिक नाड्या आणि सूक्ष्म प्राणवाहिन्या. तीन प्रमुख नाड्या (इडा, पिंगला, सुषुम्ना) आणि त्यांचे गुण. मंडल ऊर्जाचक्रे आणि त्यांचा उपयोग कसा करावा.
घटक 15
दैनंदिन जीवनातील उपयोग आणि स्वरचक्रे
स्वरयोगाचा संपूर्ण व्यावहारिक उपयोग: सक्रिय नाडी आणि तत्त्वानुसार कार्ये, निर्णय, आरोग्य-साधना, ध्यान आणि नातेसंबंध यांची वेळ ठरवणे. झोपेतून उठतानाची साधना — पहिली आणि सर्वात मूलभूत दैनिक स्वर-साधना.

आपल्याला काय प्राप्त होईल

नाडीची ओळख

थेट श्वास-निरीक्षणाद्वारे कोणत्याही क्षणी कोणती नाडी — इडा, पिंगला की सुषुम्ना — प्रबळ आहे हे जाणून घ्या.

तत्त्वाची ओळख

श्वासातील सक्रिय तत्त्व ओळखा आणि त्याचा शरीर, मन आणि परिस्थिती यांवरील प्रभाव समजून घ्या.

दैनिक साधना

दैनंदिन जीवनासाठी संपूर्ण वैयक्तिक स्वर योग साधना — अंथरुणातून उठतानाच्या साधनेसह.

कर्म-जागरूकता

आपले कर्म श्वासाद्वारे कसे प्रकट होते आणि त्याला जाणीवपूर्वक नवी दिशा देण्याची व्यावहारिक साधने कोणती, हे समजून घ्यावे.

प्रगत अध्ययनाचा पाया

स्वरशास्त्र, आगम आणि तंत्र यांचा भक्कम पाया, जो आपल्याला मध्यम स्तरासाठी तयार करतो.

शास्त्रीय आकलन

दैनंदिन साधना आणि यौगिक जीवन यांच्या संदर्भात शिवस्वरोदय शास्त्राचे जिवंत आकलन.

"श्वास ही विश्वाची सर्वाधिक गुप्त किल्ली आहे — आणि स्वरयोग ही किल्ली थेट आपल्या हाती देतो."

— स्वामी चरणाश्रित गिरी महाराज

मूलभूत अभ्यासक्रमात प्रवेश घ्या

स्वरयोग मूलभूत अभ्यासक्रमात सहभागी होण्यासाठी कृपया स्वरयोग पीठाशी (Swara Yoga Peeth) संपर्क साधावा. हा अभ्यासक्रम ऑनलाइन तसेच ऋषिकेश येथील आमच्या केंद्रात प्रत्यक्ष दिला जातो.

चौकशी करा आणि प्रवेश घ्या    आमच्या अभ्यासक्रमांमध्ये सहभागी व्हावे    पुढे: मध्यम