কুণ্ডলিনী যোগত নাড়ী, চক্ৰ আৰু গ্ৰন্থি
কুণ্ডলিনী যোগত নাড়ী, চক্ৰ আৰু গ্ৰন্থি: ইড়া, পিংগলা, সুষুম্না, সূক্ষ্ম কেন্দ্ৰ আৰু গাঁঠি, উৎসৰ পাৰ্থক্য, প্ৰস্তুতি, স্বৰ আৰু নিৰাপদ পথপ্ৰদৰ্শন।
কুণ্ডলিনী যোগত নাড়ী, চক্ৰ আৰু গ্ৰন্থি
নাড়ী হৈছে সূক্ষ্ম নালী, চক্ৰ হৈছে সংগঠিত কেন্দ্ৰ আৰু গ্ৰন্থি হৈছে যোগ আৰু তন্ত্ৰৰ শৰীৰ-মানচিত্ৰত বৰ্ণিত “গাঁঠি”। ইড়া, পিংগলা আৰু সুষুম্না আটাইতকৈ পৰিচিত নালী, কিন্তু নাড়ী, চক্ৰ আৰু গাঁঠিৰ সংখ্যা আৰু বিন্যাসৰ বিষয়ে গ্ৰন্থবোৰৰ মাজত মতভেদ আছে। এই মানচিত্ৰ এক অনুশাসিত ধ্যানমূলক ভাষা। ইয়াক চিকিৎসা ইমেজিঙে ইতিমধ্যে প্ৰমাণ কৰি দিয়া এক লুকাই থকা শাৰীৰিক জালিকা বুলি দাবী কৰা উচিত নহয়।
সাধাৰণ প্ৰশ্নৰ পোনপটীয়া উত্তৰ
নাড়ী কি?
নাড়ীসমূহ (nāḍī, नाडी) হৈছে সেই সূক্ষ্ম নালীবোৰ যাৰ জৰিয়তে যৌগিক শৰীৰত প্ৰাণ প্ৰৱাহিত হয়। গ্ৰন্থবোৰে 72,000 লৈকে গণনা কৰে। তিনিটা আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ: বাওঁফালে ইড়া, সোঁফালে পিংগলা আৰু মাজত সুষুম্না। স্বৰ যোগে সিহঁতক উশাহৰ জৰিয়তে প্ৰত্যক্ষভাৱে পঢ়ে: বাওঁ নাকৰ পাহি, সোঁ, বা দুয়োটা একেলগে।
সুষুম্না নাড়ী কি?
সুষুম্না (suṣumṇā) হৈছে কেন্দ্ৰীয় নাড়ী, যিয়ে মেৰুদণ্ডৰ আধাৰৰ পৰা মূৰৰ চুলৈকে ইড়া আৰু পিংগলাৰ মাজেদি যায়। হঠযোগ প্ৰদীপিকাই ইয়াক বহুতো নাম দিয়ে — শূন্য পথ, মহাপথ, মধ্য পথ। কুণ্ডলিনী ইয়াৰ মাজেদিয়েই ওপৰলৈ উঠে, আৰু স্বৰ যোগে ইয়াক তেতিয়া চিনি পায় যেতিয়া দুয়ো নাকৰ পাহিয়ে সমানে বয়।
তিনিটা গ্ৰন্থি কি কি?
তিনিটা গ্ৰন্থি হৈছে ব্ৰহ্ম, বিষ্ণু আৰু ৰুদ্ৰ: সূক্ষ্ম “গাঁঠি”, যিয়ে শাৰীৰিক পৰিচয়, সঞ্চিত আসক্তি আৰু পৃথক কৰ্তৃত্বৰ দ্বাৰা চেতনাক বান্ধে। ললিতা সহস্ৰনাম 38–39 ত মূলাধাৰ, মণিপুৰ আৰু আজ্ঞাৰ মাজেৰে সিহঁতৰ ভেদন দেখুওৱা হৈছে; পাছৰ বহুতো শিক্ষণ-মানচিত্ৰই বিষ্ণু গ্ৰন্থিক নাভিৰ পৰা হৃদয়লৈকে বিস্তৃত ক্ষেত্ৰৰ ৰূপত বৰ্ণনা কৰে। হঠযোগ প্ৰদীপিকাই কয় যে জাগ্ৰত কুণ্ডলিনীয়ে পদ্মসমূহৰ সৈতে গাঁঠিবোৰ ভেদ কৰে।
কুণ্ডলিনীয়ে ভেদ কৰা তিনিটা লিংগ কি কি?
ষট্চক্ৰনিৰূপণ 51 আৰু ইয়াৰ টীকাই কুণ্ডলিনীৰ ঊৰ্ধ্বগমনত তিনিটা লিংগৰ নাম লয়: মূলাধাৰত স্বয়ম্ভূ লিংগ, অনাহতত বাণ লিংগ আৰু আজ্ঞাত ইতৰ লিংগ। এইবোৰ শাৰীৰিক অংগ নহয়। এইবোৰ ধ্যানাত্মক শৰীৰৰ ভিতৰত শিৱৰ পৱিত্ৰ ৰূপ, যিবোৰৰ লগত শক্তিৰ মিলন হয় যেতিয়া চেতনা বাহ্যিক বাক্যৰ পৰা তাৰ সূক্ষ্ম উৎসৰ ফালে আগবাঢ়ে।
“কুণ্ডলিনী যোগত নাড়ী, চক্ৰ আৰু গ্ৰন্থি” সম্পৰ্কে এতিয়াও প্ৰশ্ন আছে নেকি? নিজৰ ভাষাত সোধক; পীঠৰ এজন শিক্ষকে উত্তৰ দিয়ে।
আৰোহণ-পথত নাড়ী, গ্ৰন্থি আৰু লিংগ
নাড়ীয়ে প্ৰাণ বহন কৰে, গাঁঠিয়ে চেতনাক বান্ধি ৰাখে, আৰু তিনিটা লিংগ হৈছে কুণ্ডলিনীয়ে লগ পোৱা শিৱৰ পৱিত্ৰ ৰূপ। এইবোৰ একেটা পথৰ অন্তৰ্গত, কিন্তু একে শ্ৰেণীৰ নহয়।
| মানচিত্ৰৰ অংশ | স্থান | কাৰ্য বা গুৰুত্ব | মুখ্য গ্ৰন্থ-আধাৰ |
|---|---|---|---|
| Iḍā | বাওঁ প্ৰবাহ; বাওঁ নাকৰ পাহিত প্ৰতিফলিত | চান্দ্ৰ, শীতল আৰু গ্ৰহণশীল; স্বৰে ইয়াৰ প্ৰবাহ শান্ত আৰু পুষ্টিকৰ কামৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে | হঠযোগ প্ৰদীপিকা 2.7–10 আৰু স্বৰ পৰম্পৰা |
| পিংগলা | সোঁ প্ৰবাহ; সোঁ নাকৰ পাহিত প্ৰতিফলিত | সৌৰ, তাপ প্ৰদানকাৰী আৰু সক্ৰিয়; স্বৰে ইয়াৰ প্ৰৱাহ পৰিশ্ৰম, পাচন আৰু নিৰ্ণায়ক কাৰ্যৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে | হঠযোগ প্ৰদীপিকা 2.7–10 আৰু স্বৰ পৰম্পৰা |
| সুষুম্না | কেন্দ্ৰীয় নাড়ী; দুয়োটা নাকৰ পাহিয়েদি সমানে উশাহ বলে চিনি পোৱা যায় | যি মধ্য পথেৰে কুণ্ডলিনী ওপৰলৈ উঠে; সন্তুলিত প্ৰৱাহ ধ্যানৰ অনুকূল | হঠযোগ প্ৰদীপিকা 3.3–4 |
| ব্ৰহ্ম গ্ৰন্থি · স্বয়ম্ভূ লিংগ | মূলাধাৰ / মূল পথ | প্ৰথম গাঁঠিয়ে চেতনাক জীৱনধাৰণ আৰু শাৰীৰিক পৰিচয়ৰ লগত বান্ধি ৰাখে; কুণ্ডলিনী মূল লিংগৰ চাৰিওফালে কুণ্ডলী পকাই জিৰণি লয় | ললিতা সহস্ৰনাম 38; ষট্চক্ৰনিৰূপণ 9–11 |
| বিষ্ণু গ্ৰন্থি | ললিতা সহস্ৰনামত মণিপুৰ; পিছৰ বহুতো শিক্ষণ-মানচিত্ৰত নাভিৰ পৰা হৃদয়লৈকে থকা ক্ষেত্ৰ | দ্বিতীয় গাঁঠিয়ে পালন, ভূমিকা, আৱেগ, আসক্তি আৰু “মোৰ” বোধৰ দ্বাৰা বান্ধে | ললিতা সহস্ৰনাম 38 |
| বাণ লিংগ | অনাহত / হৃদয় | অৰ্ধচন্দ্ৰ আৰু বিন্দুসহ সোণালী শিৱ-লিংগ; ভক্তি, আন্তৰিক নাদ আৰু মধ্যমা বাণীৰ হৃদয়-পথ | ষট্চক্ৰনিৰূপণ 25 আৰু 51 ৰ ওপৰত টীকা |
| ৰুদ্ৰ গ্ৰন্থি · ইতৰ লিংগ | আজ্ঞা / ভ্ৰূৰ মাজত | তৃতীয় গাঁঠিয়ে পৃথক কৰ্তৃত্ব আৰু জমাট বান্ধি যোৱা জ্ঞানৰ দ্বাৰা বান্ধে; ইতৰ প্ৰণৱৰ কাষত বিজুলীৰ দৰে জিলিকি থাকে | ললিতা সহস্ৰনাম 39; ষট্চক্ৰনিৰূপণ 33 |
শাস্ত্ৰই কি কয়
भित्वा लिङ्गत्रयं तत्परमरसशिवे सूक्ष्मधाम्नि प्रदीपे । सा देवी शुद्धसत्त्वा तडिदिव विलसत्तन्तुरूपस्वरूपा ॥ ब्रह्माख्यायाः सिरायाः सकलसरसिजं प्राप्य देदीप्यते । तन्मोक्षाख्यानन्दरूपं घटयति सहसा सूक्ष्मतालक्षणेन ॥
bhitvā liṅgatrayaṃ tatparamarasaśive sūkṣmadhāmni pradīpe | sā devī śuddhasattvā taḍidiva vilasattanturūpasvarūpā || brahmākhyāyāḥ sirāyāḥ sakalasarasijaṃ prāpya dedīpyate | tanmokṣākhyānandarūpaṃ ghaṭayati sahasā sūkṣmatālakṣaṇena ||
অৰ্থ: তিনিটা লিংগ ভেদ কৰি, শুদ্ধ-সত্ত্ব দেৱী, যি জিলিকি থকা সূতাৰ দৰে সূক্ষ্ম আৰু বিজুলীৰ দৰে দীপ্তিমান, ব্ৰহ্ম-নাড়ী নামৰ পথৰ সকলো পদ্মত উপনীত হৈ সেইবোৰ উজ্জ্বল কৰে; পৰমানন্দ শিৱৰ ওচৰ চাপি তেওঁ মোক্ষ নামৰ আনন্দ প্ৰকট কৰে।
— ষট্চক্ৰনিৰূপণ, শ্লোক 51 · সংস্কৃত মূল: পূৰ্ণানন্দ, ষট্চক্ৰনিৰূপণ — Arthur Avalon ৰ 1919 সংস্কৰণত সংস্কৃত পাঠ আৰু কালীচৰণৰ টীকাৰ পৰা বানানক মানকীকৃত ৰূপ দিয়া হৈছে
শ্লোকে “তিনিটা লিংগ” কয়; কালীচৰণৰ টীকাই সিহঁতৰ নাম স্বয়ম্ভূ, বাণ আৰু ইতৰ বুলি কয় আৰু ক্ৰমে মূল, হৃদয় আৰু ভ্ৰূমধ্যত স্থাপন কৰে। কুণ্ডলিনীয়ে কেৱল প্ৰতীকৰ কাষেৰে পাৰ হৈ নাযায়: চেতনাৰ ঊৰ্ধ্বগমনত যি বাধা দিয়ে তাৰ মাজেৰে তেওঁ পথ কৰি লয়।
मूलाधारैकनिलया ब्रह्मग्रन्थिविभेदिनी । मणिपूरान्तरुदिता विष्णुग्रन्थिविभेदिनी ॥
mūlādhāraikanilayā brahmagranthivibhedinī | maṇipūrāntaruditā viṣṇugranthivibhedinī ||
অৰ্থ: যাৰ মুখ্য নিবাস মূলাধাৰ, তেওঁ ব্ৰহ্ম গ্ৰন্থি ভেদ কৰে; মণিপুৰৰ ভিতৰত উঠি তেওঁ বিষ্ণু গ্ৰন্থি ভেদ কৰে।
— ললিতা সহস্ৰনাম স্তোত্ৰম্, শ্লোক 38 · সংস্কৃত মূল: শ্ৰী ললিতা সহস্ৰনাম স্তোত্ৰম্ — SanskritDocuments পাঠ, Prof. M. Giridhar, Kirk Wortman আৰু Rajani Arjun Shankar দ্বাৰা সংশোধিত
ব্ৰহ্ম আৰু বিষ্ণু গ্ৰন্থিৰ বাবে এয়া আটাইতকৈ স্পষ্ট সংক্ষিপ্ত উৎস: দেৱী মূলাধাৰত থাকে, প্ৰথম গাঁঠি ভেদ কৰে, মণিপুৰৰ ভিতৰত উঠে আৰু দ্বিতীয়টো ভেদ কৰে।
आज्ञाचक्रान्तरालस्था रुद्रग्रन्थिविभेदिनी । सहस्राराम्बुजारूढा सुधासाराभिवर्षिणी ॥
ājñācakrāntarālasthā rudragranthivibhedinī | sahasrārāmbujārūḍhā sudhāsārābhivarṣiṇī ||
অৰ্থ: আজ্ঞা চক্ৰৰ ভিতৰত বাস কৰি তেওঁ ৰুদ্ৰ গ্ৰন্থি ভেদ কৰে; সহস্ৰদল পদ্মত আৰোহণ কৰি তেওঁ অমৃতৰ ধাৰা বৰষায়।
— ললিতা সহস্ৰনাম স্তোত্ৰম্, শ্লোক 39 · সংস্কৃত মূল: শ্ৰী ললিতা সহস্ৰনাম স্তোত্ৰম্ — SanskritDocuments পাঠ, Prof. M. Giridhar, Kirk Wortman আৰু Rajani Arjun Shankar দ্বাৰা সংশোধিত
আজ্ঞাত ৰুদ্ৰ গ্ৰন্থিৰ মাজেৰে আৰু তাৰ পিছত সহস্ৰাৰলৈ ঊৰ্ধ্বগমন আগবাঢ়ে। সেয়ে তিনিটা গাঁঠি শক্তিৰ একেটা গতিৰ স্তৰ, কোনো বিক্ৰেতাই নিৰ্ণয় কৰা পৃথক সমস্যা নহয়।
মুখ্য পাৰ্থক্য
উৎস গুৰুত্বপূৰ্ণ। ষট্চক্ৰনিৰূপণৰ মানচিত্ৰ, হঠ বৰ্ণনা আৰু পৰৱৰ্তী কালৰ সাত-ৰঙৰ আধুনিক তালিকাবোৰ সম্পৰ্কিত, কিন্তু একে নহয়।
অনুশীলন আৰু ব্যাখ্যা
শোধন আৰু সন্তুলন বলৰ আগতে আহে। উশাহ-সচেতনতা, নাড়ী-শোধন আৰু স্থিৰ ধ্যান প্ৰস্তুতিমূলক; গ্ৰন্থি-ভেদ আৰম্ভণিদায়কৰ দৃশ্য-কল্পনাৰ খেল নহয়।
চেতনাৰ এখন জাল, ৰঙীন চক্ৰৰ শাৰী নহয়
নাড়ী, চক্ৰ আৰু গ্ৰন্থিয়ে প্ৰাণ, মন্ত্ৰ, তত্ত্ব, ইন্দ্ৰিয়, দেৱতা, মনোযোগ আৰু পৰিচয়ৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ বৰ্ণনা কৰে। আধুনিক চিত্ৰই নতুন শিক্ষাৰ্থীক দিশ দেখুৱাব পাৰে, কিন্তু জীৱন্ত মানচিত্ৰ গতিশীল। এটা কেন্দ্ৰ ইয়াৰ কাৰ্য আৰু অনুশীলনৰ জৰিয়তে অৰ্থপূৰ্ণ হয়, কেৱল ইয়াৰ ৰং বা অৱস্থানৰ জৰিয়তে নহয়।
তিনিটা গ্ৰন্থি আৰু তিনিটা লিংগ




পৰম্পৰাই ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু আৰু ৰুদ্ৰ গ্ৰন্থিক আসক্তিৰ গাঁঠি বুলি কয়। ষট্চক্ৰনিৰূপণে মূলাধাৰত স্বয়ম্ভূ লিংগ, অনাহতত বাণ লিংগ আৰু আজ্ঞাত ইতৰ লিংগৰ নাম লয়। গ্ৰন্থি আৰু লিংগ সম্পৰ্কিত, কিন্তু ভিন্ন। “ভেদন”ে সংকোচন মুক্ত হোৱাৰ বৰ্ণনা কৰে, শৰীৰত কোনো হিংসাত্মক ক্ৰিয়াৰ নহয়।
সক্ৰিয়কৰণৰ আগতে শোধন
নাড়ী-শুদ্ধিয়ে সেই পথবোৰক স্থিৰ কৰে যাৰ জৰিয়তে অনুশীলনে কাম কৰে; চক্ৰ-শুদ্ধিয়ে কেন্দ্ৰৰ কাৰ্যক পৰিমাৰ্জিত কৰে; গ্ৰন্থি-ভেদ অধিক গভীৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ অংশ। আচৰণ, প্ৰস্তুতি আৰু সমন্বয় অবিহনে তাৎক্ষণিক সক্ৰিয়কৰণৰ বিজ্ঞাপন দিয়াটোৱে পৰম্পৰাগত ক্ৰমক ওলোটাই দিয়ে।
ইড়া, পিংগলা আৰু সুষুম্নাই মধ্য সম্পৰ্ক সংগঠিত কৰে
ইড়া আৰু পিংগলাক সাধাৰণতে মধ্য সুষুম্নাৰ সৈতে সম্পৰ্কত মেৰ খাই থকা চান্দ্ৰ আৰু সৌৰ ধাৰা হিচাপে উপস্থাপন কৰা হয়। সিহঁত কেৱল বাওঁ আৰু সোঁ সিম্পেথেটিক স্নায়ু নহয়, যদিও দেহধাৰী অনুশীলনত উশাহ, স্বয়ংক্ৰিয় কাৰ্য আৰু মনোযোগে ইজনে সিজনক প্ৰভাৱিত কৰে। সিহঁতৰ সন্তুলনৰ অৰ্থ পৰিপূৰক কাৰ্যৰ এক কাৰ্যক্ষম সমন্বয়, প্ৰতি মিনিটত একে বায়ু-প্ৰবাহ নহয়। অনুশাসিত অন্তৰ্মুখীতাত সুষুম্না অৰ্থপূৰ্ণ হৈ পৰে; অলপ সময় দুয়োটা নাকৰ পাহিৰে প্ৰবাহ হোৱাটোৱে নিজে আধ্যাত্মিক সিদ্ধি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে।
চক্ৰৰ অৰ্থ গ্ৰন্থৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে
গ্ৰন্থসমূহে কেন্দ্ৰ, পাহি, মন্ত্ৰ, দেৱতা, তত্ত্ব আৰু স্থানৰ সংখ্যাত ভিন্নতা দেখুৱায়। চিনাকি সাতটা চক্ৰৰ ৰামধেনু এক উপযোগী আধুনিক শিক্ষণ চিত্ৰ, কিন্তু প্ৰতিটো তান্ত্ৰিক উৎসৰ সম্পূৰ্ণ সাৰাংশ নহয়। মূলাধাৰৰ পৰা আজ্ঞা, বিন্দু আৰু সহস্ৰাৰলৈকে সূক্ষ্ম মানচিত্ৰৰ সম্পৰ্কিত কিন্তু পৃথক স্তৰৰ অন্তৰ্গত। দায়িত্বশীল অধ্যয়নে কোনো এখন পোষ্টাৰক চেতনাৰ সাৰ্বজনীন শাৰীৰিক গঠন বুলি ঘোষণা নকৰি উৎসৰ নাম লয়।
গ্ৰন্থি সংকোচন, শাৰীৰিক গাঁঠি নহয়
ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু আৰু ৰুদ্ৰ গ্ৰন্থিবোৰক দেহধাৰণ, ভাৱনাত্মক আৰু সম্বন্ধগত পৰিচয়, জ্ঞান, কৰ্তৃত্ব বা অধিক সূক্ষ্ম সীমাবদ্ধতাৰ প্ৰতি আসক্তিৰ জৰিয়তে ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি। গ্ৰন্থিৰ “ভেদন” কোনো কলাত হেৰফেৰ কৰা নহয় আৰু হিংসাত্মক উশাহ, চাপ বা মেৰুদণ্ডত বলক কেতিয়াও ন্যায়সংগত কৰিব নালাগে। প্ৰাণ, মনোযোগ আৰু পৰিচয় গ্ৰন্থিয়ে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা ধৰণৰ সৈতে কম বন্ধা হ’লে গাঁঠি মুকলি হয়। সমন্বয় সঁচাকৈয়ে ঘটিছেনে নাই, সেয়া আচৰণ আৰু জীৱনৰ প্ৰতিক্ৰিয়াই দেখুৱায়।
চক্ৰ শুদ্ধি সক্ৰিয়কৰণতকৈ কেনেকৈ বেলেগ
শুদ্ধিৰ অৰ্থ হৈছে কেন্দ্ৰটোক পৰিষ্কাৰ কৰা, পৰিমাৰ্জিত কৰা আৰু সমগ্ৰৰ সৈতে সামঞ্জস্যত নিজৰ কাৰ্য বহন কৰিবলৈ সক্ষম কৰা। সক্ৰিয়কৰণৰ ভাষাই প্ৰায়ে বুজায় যে সুপ্ত সুইচ এটা আন কোনোৱে তৎক্ষণাৎ চালু কৰিব পাৰে। পৰম্পৰাগত অনুশীলনে সলনি সময়ৰ লগে লগে মন্ত্ৰ, উশাহ, একাগ্ৰতা, দেৱতা, তত্ত্ব, নৈতিকতা আৰু প্ৰস্তুতিক সংযুক্ত কৰে। এটা তীব্ৰ সংবেদনক স্বীকাৰ কৰিব পাৰি, কিন্তু সেইটোক স্থায়ী সক্ৰিয়কৰণ হিচাপে বিক্ৰী কৰা উচিত নহয়। অধিক সুৰক্ষিত প্ৰশ্নটো হ’ল অনুশীলনে স্পষ্টতা, সন্তুলন আৰু বাধ্যবাধকতাৰ পৰা মুক্তি বঢ়ায় নে নাই।
স্বৰ যোগৰ জৰিয়তে জালখন পঢ়া
স্বৰে আসন, সময়, আহাৰ, আৱেগ আৰু কৰ্মৰ লগে লগে উশাহ কেনেকৈ সলনি হয় তাৰ এক পোনপটীয়া, পুনৰাবৃত্তিযোগ্য পৰ্যবেক্ষণ দিয়ে। ইয়াৰ ফলত নাকৰ প্ৰবাহ প্ৰতিটো চক্ৰৰ স্কেনাৰ নহয়। ই বাওঁ, সোঁ আৰু সন্তুলিত প্ৰৱণতাৰ প্ৰতি সংবেদনশীলতা বিকশিত কৰে আৰু হস্তক্ষেপে সমগ্ৰ ব্যক্তিজনক কেনেকৈ প্ৰভাৱিত কৰে সেয়া দেখুৱায়। অনুশীলনৰ নথি—পদ্ধতি, সময়সীমা, আগৰ আৰু পিছৰ স্বৰ, টোপনি, মনৰ অৱস্থা আৰু পুনৰুদ্ধাৰ—এ প্ৰত্যাশাই গঢ় দিয়া স্মৃতিতকৈ শিক্ষক আৰু শিষ্যক ভাল প্ৰমাণ দিয়ে।
জালখন সম্পৰ্কৰ ৰূপত অনুভূত হয়
নাড়ী, চক্ৰ আৰু গ্ৰন্থি সম্পৰ্কৰ জৰিয়তে অৰ্থপূৰ্ণ হয়: উশাহ মনোযোগৰ সৈতে মিলে, মন্ত্ৰ অনুনাদৰ সৈতে, তত্ত্ব ইন্দ্ৰিয়ৰ সৈতে, আৰু ব্যক্তিগত পৰিচয় চেতনাৰ এক বহল ক্ষেত্ৰৰ সৈতে মিলে। এটা কেন্দ্ৰক ভঙা যান্ত্ৰিক অংশৰ দৰে পৃথক কৰিলে এই পৰিৱেশতন্ত্ৰ হেৰাই যায়। অনুশীলনে সোধে—এটা সম্পৰ্ক স্পষ্ট হ’লে সমগ্ৰ ক্ষেত্ৰখন কেনেকৈ পুনৰ সংগঠিত হয়।
অধ্যয়নৰ এটা সুৰক্ষিত ক্ৰম
প্ৰথমে স্বাভাৱিক উশাহ, আসন আৰু সাধাৰণ নাড়ী-পৰ্যবেক্ষণ শিকক। তাৰ পিছত কোনো নামাংকিত গ্ৰন্থৰ পৰা কেন্দ্ৰসমূহৰ প্ৰতীকবাদ অধ্যয়ন কৰক, উপযুক্ত মন্ত্ৰ বা একাগ্ৰতা যোগ কৰক, আৰু প্ৰতিচ্ছবিৰ পিছত নাদৌৰাকৈ ইয়াৰ পিছৰ প্ৰভাৱ লক্ষ্য কৰক। শক্তিশালী কুম্ভক, বন্ধ আৰু দীক্ষিত পদ্ধতি প্ৰস্তুতিৰ পিছত আহে। এই ক্ৰমে ৰহস্য কম নকৰে; ই এনে স্থিৰ যন্ত্ৰ গঢ়ে যাৰ জৰিয়তে সূক্ষ্ম অনুভৱ বিভ্ৰান্তি নোহোৱাকৈ জানিব পাৰি।
গৱেষণাই কি ক'ব পাৰে আৰু কি ক'ব নোৱাৰে
নাড়ী, গ্ৰন্থি আৰু লিংগ ধ্যানাত্মক গঠন, যিবোৰ সাধনাৰ দ্বাৰাই জনা যায়। গৱেষণাই যোগৰ পদ্ধতি আৰু সুৰক্ষাৰ মূল্যায়ন কৰিব পাৰে, এই সূক্ষ্ম মানচিত্ৰক শৰীৰ-ৰচনালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিব নোৱাৰে।
- US National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH), “যোগ: কাৰ্যকাৰিতা আৰু নিৰাপত্তা”, শেষ হালনাগাদ আগষ্ট 2023. সুস্থ লোকৰ বাবে যোগক সাধাৰণতে সুৰক্ষিত বুলি কয়, ডিঙিৰ বিষ, উদ্বেগ, হতাশা আৰু টোপনিত সহায় হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰে, আৰু গৰ্ভৱতী মহিলা, বয়স্ক লোক আৰু গ্লুকোমা বা গুৰুতৰ উচ্চ ৰক্তচাপৰ দৰে অৱস্থা থকা লোকক নিজৰ চিকিৎসকৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰিবলৈ কয়। সীমা: সাধাৰণ জনস্বাস্থ্যৰ এক সাৰাংশ; ই কুম্ভক বা মুদ্ৰাৰ দৰে ব্যক্তিগত পৰম্পৰাগত পদ্ধতিৰ মূল্যায়ন নকৰে।
ই স্বৰ যোগৰ সৈতে কেনেকৈ সংযুক্ত
প্ৰতিটো স্বাভাৱিক উশাহে সলনি হোৱা বাওঁ, সোঁ আৰু সন্তুলিত প্ৰবাহৰ জৰিয়তে নাড়ী-মানচিত্ৰলৈ প্ৰৱেশ দিয়ে। স্বৰ যোগে হস্তক্ষেপৰ আগতে নিৰীক্ষণ শিকায়, যাতে সূক্ষ্ম অনুশীলন নিজৰ উশাহৰ প্ৰমাণৰ পৰা বিকশিত হয়। শক্তি-জালৰ বিৱৰণ বিশদভাৱে জানক.
অনুশীলন, পথ-প্ৰদৰ্শন আৰু স্বাস্থ্য
বিশেষকৈ গৰ্ভাৱস্থা, হৃদ-ৰক্তসঞ্চালনৰ অৱস্থা, গ্লকোমা বা মানসিক অস্থিৰতাত তত্ত্বাৱধান অবিহনে দীঘলীয়া কুম্ভক আৰু বলপূৰ্বক বন্ধৰ পৰা বিৰত থাকক।
আপোনাৰ বাবে সঠিক পৰৱৰ্তী পদক্ষেপ কি?
এই নিৰ্দেশনা সেইসকল স্থিৰ অনুশীলনকাৰীৰ বাবে উপযুক্ত যিসকলে কুণ্ডলিনী বা ক্ৰিয়াৰ অনুশীলন শিক্ষকে প্ৰস্তুত কৰি, মাত্ৰা নিৰ্ধাৰণ কৰি আৰু পৰৱৰ্তী তদাৰক কৰুক বুলি বিচাৰে। তীব্ৰ উশাহ-কৰ্মৰ সৈতে গৰ্ভাৱস্থা, অনিয়ন্ত্ৰিত হৃদয় বা ৰক্তচাপৰ অৱস্থা, বা চিকিৎসকীয় যত্ন অবিহনে মানসিক স্বাস্থ্যৰ তীব্ৰ সংকটৰ সময়ত ই উপযুক্ত নহয়।
পৰৱৰ্তী পঢ়ক: কুণ্ডলিনী ক্ৰিয়া
স্বামী চৰণাশ্ৰিত গিৰি · স্বৰ যোগ পীঠ, ঋষিকেশ
সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন
স্বৰ যোগে নাকৰ পাহিবোৰ কিয় পৰ্যবেক্ষণ কৰে?
স্বৰ যোগে বাওঁ, সোঁ আৰু সন্তুলিত নাকৰ পাহিৰ প্ৰৱাহক ইড়া, পিংগলা আৰু ধ্যানাত্মক মধ্য পথৰ ব্যৱহাৰিক সংকেত হিচাপে পঢ়ে। সাধকে এই মানচিত্ৰত কেৱল বিশ্বাসেই নকৰে: তেওঁ সলনি হোৱা উশাহ লিপিবদ্ধ কৰে, উপযুক্ত কৰ্ম বাছি লয়, আৰু প্ৰতিটো ধৰণে মনোযোগ, শক্তি আৰু ফলাফলৰ লগত কেনেকৈ সম্পৰ্ক ৰাখে সেয়া পৰীক্ষা কৰে।
নাড়ীবোৰ স্নায়ুৰ সমান নেকি?
কোনো প্ৰতিষ্ঠিত এক-এক মিল নাই। নাড়ী মানে সূক্ষ্ম শৰীৰত প্ৰাণৰ “সোঁত” বা “নালী”; স্নায়ু হৈছে শাৰীৰিক কলা। কিছুমান আধুনিক লেখকে ইড়া আৰু পিংগলাক স্বয়ংক্ৰিয় স্নায়ুতন্ত্ৰৰ দুটা শাখাৰ সৈতে তুলনা কৰে, যিটো আলোচনাৰ বাবে উপযোগী সেতু, কিন্তু যৌগিক মানচিত্ৰ আন্তৰিক নিৰীক্ষণৰ পৰা অঁকা হৈছিল, ব্যৱচ্ছেদৰ পৰা নহয়।
নাড়ী কিমানটা?
হঠযোগ প্ৰদীপিকাই (1.41) 72,000 নাড়ীৰ কথা কয়, যিটো সংখ্যা অধিকাংশ শিক্ষকে উদ্ধৃত কৰে; আন গ্ৰন্থই আন আন সংখ্যা দিয়ে আৰু এটা সৰু গোটক প্ৰধান বুলি নাম দিয়ে। প্ৰতিটো পৰম্পৰাই একমত যে ইড়া, পিংগলা আৰু সুষুম্না সেই তিনিটা যিবোৰৰ লগত অনুশীলনে পোনপটীয়াকৈ কাম কৰে, আৰু স্বৰ যোগে সিহঁতক প্ৰতিটো উশাহত পৰ্যবেক্ষণ কৰে।
নাড়ীসমূহ কেনেকৈ শুদ্ধ কৰিব?
শাস্ত্ৰীয় পদ্ধতি হ'ল নাড়ী-শোধন, বিকল্প নাকৰ পাহিৰ উশাহ যিটো লাহীকৈ আৰু প্ৰতিদিনে অনুশীলন কৰা হয়, পৰিষ্কাৰ আহাৰ, নিয়মীয়া টোপনি আৰু, কিছুমান মানুহৰ বাবে, শুদ্ধি ক্ৰিয়াৰ সহায়ত। প্ৰদীপিকাই সাত্ত্বিক মনেৰে দৈনিক অনুশীলন বিচাৰে। গ্ৰন্থসমূহত তালিকাভুক্ত শুদ্ধ নাড়ীৰ লক্ষণৰ ভিতৰত পাতলতা, পৰিষ্কাৰ কণ্ঠস্বৰ আৰু স্থিৰ পৰিপাক অন্তৰ্ভুক্ত।
গ্ৰন্থি মুকলি হ'লে কি হয়?
পৰম্পৰাই প্ৰতিটো উন্মোচনক এক বিশেষ বন্ধনৰ পৰা মুক্তি বুলি বৰ্ণনা কৰে: ব্ৰহ্ম গ্ৰন্থিত সংকীৰ্ণ দেহ-পৰিচয়ৰ পৰা, বিষ্ণু গ্ৰন্থিত আৱেগিক আসক্তিৰ পৰা, আৰু ৰুদ্ৰ গ্ৰন্থিত পৃথক কৰ্তাৰ বোধৰ পৰা। অনুভৱ প্ৰবল হ’ব পাৰে, সেয়ে পৰম্পৰাবোৰে প্ৰতিটো পৰ্যায়ক শিক্ষকৰ দৃষ্টিৰ তলত ৰাখে।
নাড়ী-মানচিত্ৰ প্ৰতিখন গ্ৰন্থতে একে নেকি?
নহয়। ষট্চক্ৰনিৰূপণ, হঠ-গ্ৰন্থসমূহ আৰু শিৱ সংহিতা সংখ্যা আৰু বিৱৰণত বেলেগ বেলেগ, আৰু আধুনিক চাৰ্টে নিজৰ ৰং যোগ কৰে। সতৰ্ক শিক্ষকে সকলো মানচিত্ৰ এটাত মিহলাই নিদি কোনো কথা কোন গ্ৰন্থৰ পৰা আহিছে সেয়া কয়। মূল কথা—তিনিটা নাড়ী, এটা মধ্য পথ, গাঁঠি আৰু কেন্দ্ৰ—একে।
উৎস
- ষট্চক্ৰনিৰূপণ।
- হঠযোগ প্ৰদীপিকা, অধ্যায় 2–4।
- এটা পৃথক সূক্ষ্ম-শৰীৰ বিৱৰণৰ বাবে শিৱ সংহিতা।
- ষট্চক্ৰনিৰূপণ, শ্লোক 51 — পূৰ্ণানন্দ, ষট্চক্ৰনিৰূপণ — Arthur Avalon ৰ 1919 সংস্কৰণত সংস্কৃত পাঠ আৰু কালীচৰণৰ টীকাৰ পৰা বানানক মানকীকৃত ৰূপ দিয়া হৈছে.
- ললিতা সহস্ৰনাম স্তোত্ৰম্, শ্লোক 38 — শ্ৰী ললিতা সহস্ৰনাম স্তোত্ৰম্ — SanskritDocuments পাঠ, Prof. M. Giridhar, Kirk Wortman আৰু Rajani Arjun Shankar দ্বাৰা সংশোধিত.
- ললিতা সহস্ৰনাম স্তোত্ৰম্, শ্লোক 39 — শ্ৰী ললিতা সহস্ৰনাম স্তোত্ৰম্ — SanskritDocuments পাঠ, Prof. M. Giridhar, Kirk Wortman আৰু Rajani Arjun Shankar দ্বাৰা সংশোধিত.
- US National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH), “যোগ: কাৰ্যকাৰিতা আৰু নিৰাপত্তা”, শেষ হালনাগাদ আগষ্ট 2023.
“কুণ্ডলিনী যোগত নাড়ী, চক্ৰ আৰু গ্ৰন্থি” সম্পৰ্কে পীঠৰ সৈতে কথা পাতক
আমাক আপোনাৰ স্বাস্থ্য, অনুশীলন আৰু আপুনি কি বিচাৰি আছে সেই বিষয়ে কওক; স্বামীজী বা কোনো আচাৰ্যই আপোনাৰ উপযোগী পথ পৰামৰ্শ দিব। বা বিনামূলীয়া সাত-দিনীয়া স্বৰ পত্ৰৰে আৰম্ভ কৰক।
স্বামী চৰণাশ্ৰিত গিৰিৰ পৰম্পৰাত শিক্ষা দিয়া · স্বৰ যোগ পীঠ সংস্থান, স্বৰ্গাশ্ৰম, ঋষিকেশ · এই পৃষ্ঠা স্বামীজীৰ পৰ্যালোচনাৰ অপেক্ষাত আছে · অনুশীলন প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ বাবে তেওঁৰ অৱস্থা অনুসৰি নিৰ্ধাৰিত।
আপোনাৰ অধ্যয়ন অব্যাহত ৰাখক
কুণ্ডলিনী যোগৰ সম্পূৰ্ণ শিক্ষা জানক, বৰ্তমানৰ পাঠ্যক্ৰমসমূহ চাওক, বা সুধি লওক আপোনাৰ অভিজ্ঞতা আৰু সুৰক্ষাৰ প্ৰয়োজনৰ বাবে কেনে ধৰণৰ পথ-প্ৰদৰ্শন উপযুক্ত।