ਸ਼ਾਕਤ ਆਗਮ ਅਤੇ ਤੰਤਰ — ਸ਼ਕਤੀ, ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਅਤੇ ਯੋਗ
ਸ਼ਾਕਤ ਆਗਮ ਅਤੇ ਤੰਤਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਸ਼ਕਤੀ, ਮੰਤਰ, ਯੰਤਰ, ਪੂਜਾ, ਸੂਖਮ-ਸਰੀਰ ਯੋਗ, ਦੀਖਿਆ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਨੈਤਿਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਜੀਵੰਤ ਸਾਧਨਾ ਰਾਹੀਂ।
ਸ਼ਾਕਤ ਆਗਮ ਅਤੇ ਤੰਤਰ
ਸ਼ਾਕਤ ਤੰਤ੍ਰ ਦੇਵੀ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪਰਮ ਸੱਚਾਈ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਜੀਵਤ ਹਾਜ਼ਰੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਵਿੱਦਿਆ, ਕਾਲੀ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰ, ਯੰਤਰ, ਚੱਕਰ, ਦੀਖਿਆ, ਰਸਮ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪੂਜਾ ਵਰਤਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਤਰੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕਸਾਰ “ਦੇਵੀ-ਅਭਿਆਸ” ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੱਜੇ/ਖੱਬੇ ਵਰਗੀਕਰਨ ਚੰਗੇ ਬਨਾਮ ਮਾੜੇ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਆਮ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਜਵਾਬ
ਸ਼ਾਕਤ ਮਤ ਕੀ ਹੈ?
ਸ਼ਾਕਤ ਮਤ (ਸ਼ਾਕਤ ਧਰਮ) ਉਹ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਜੋ ਦੈਵੀ ਮਾਂ, ਦੇਵੀ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪਰਮ ਸੱਚ ਵਜੋਂ ਪੂਜਦੀ ਹੈ — ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਜੋ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਰਚਦੀ, ਪਾਲਦੀ ਅਤੇ ਲੀਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਵਿਦਿਆ, ਕਾਲੀ-ਕੁਲ ਅਤੇ ਕੌਲ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਉਸ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰ, ਯੰਤਰ ਅਤੇ ਦੀਖਿਆ ਸਮੇਤ ਪੂਜਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸ਼ਾਕਤ ਤੰਤਰ ਕੀ ਹੈ?
ਸ਼ਾਕਤ ਤੰਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ: ਦੇਵੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਚੱਕਰ ਵਰਗੇ ਯੰਤਰ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪੂਜਾ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਲਾਰਣਵ, ਤੰਤਰਰਾਜ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਯਾਮਲ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਮਹਾਤਮ ਤੇ ਲਲਿਤਾ ਸਹਸ੍ਰਨਾਮ ਵਰਗੀਆਂ ਭਗਤੀ-ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧ ਕੀ ਹੈ?
ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਅੱਗ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਵਾਂਗ ਅਵਿਭਾਜ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨ ਭੈਰਵ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕੋਈ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸ਼ਿਵ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਹਨ; ਸ਼ਕਤੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਸਹੀ ਪੂਜਾ ਦੂਜੇ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਦਿਆ ਕੀ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਦਿਆ (ਸ਼੍ਰੀਵਿਦਿਆ) ਦੇਵੀ ਲਲਿਤਾ ਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁੰਦਰੀ ਦੀ ਸ਼ਾਕਤ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪੰਦਰਾਂ ਜਾਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਚੱਕਰ ਯੰਤਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘੇ ਅਦਵੈਤ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲਿਨੀ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮੱਠਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕੀ ਸ਼ਾਕਤ ਆਗਮ ਅਤੇ ਤੰਤਰ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਹੈ? ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੋ; ਪੀਠ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਆਪਕ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਸਤਰ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ
शक्तिशक्तिमतोर्यद्वदभेदः सर्वदा स्थितः । अतस्तद्धर्मधर्मित्वात्परा शक्तिः परात्मनः ॥
śaktiśaktimator yadvad abhedaḥ sarvadā sthitaḥ | atas taddharmadharmitvāt parā śaktiḥ parātmanaḥ ||
ਅਰਥ: ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕੋਈ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ, ਉਸੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
— ਵਿਗਿਆਨ ਭੈਰਵ, ਸ਼ਲੋਕ 18 · ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪਾਠ: ਵਿਗਿਆਨਭੈਰਵ — GRETIL ਈ-ਪਾਠ (Göttingen); ਪੀਠ ਦੇ 112-ਧਾਰਣਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ
ਸ਼ਲੋਕ ਸ਼ਾਕਤ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਦਾ ਹੈ: ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਛੋਟੀ ਦੇਵੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਹੀ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਆਪ ਯਥਾਰਥ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੈ।
शक्त्यवस्थाप्रविष्टस्य निर्विभागेन भावना । तदासौ शिवरूपी स्यात् शैवी मुखमिहोच्यते ॥
śaktyavasthāpraviṣṭasya nirvibhāgena bhāvanā | tadāsau śivarūpī syāt śaivī mukham ihocyate ||
ਅਰਥ: ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਅਵਿਭਾਜਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮੁੱਖ, ਦੁਆਰ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
— ਵਿਗਿਆਨ ਭੈਰਵ, ਸ਼ਲੋਕ 20 · ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪਾਠ: ਵਿਗਿਆਨਭੈਰਵ — GRETIL ਈ-ਪਾਠ (Göttingen); ਪੀਠ ਦੇ 112-ਧਾਰਣਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ
ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮੁਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਸਾਧਕ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਕਤ ਮਾਰਗ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਫ਼ਰਕ
ਸ਼੍ਰੀਚੱਕਰ ਪੂਜਾ, ਕਾਲੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੌਲ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਦੀਖਿਆ-ਬਣਤਰਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤੀਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ
ਜਨਤਕ ਭਗਤੀ ਦੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਉਚਾਰਨ, ਨਿਆਸ, ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਸੌਂਪੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਕਤੀ ਕੋਈ ਗੌਣ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ
ਸ਼ਾਕਤ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਕਿਸੇ ਦੂਰ ਬੈਠੇ ਪਰਮ ਤੱਤ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਹਾਇਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਉਹ ਚੇਤਨ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਹਕੀਕਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਪਰਤਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ, ਮੰਤਰ, ਜਗਤ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਆਂ ਹਨ, ਇਸੇ ਲਈ ਪੂਜਾ ਬਾਹਰੀ ਕਰਮਕਾਂਡ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਜੋੜ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝੁਕਾਅ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ
ਸ਼੍ਰੀਵਿਦਿਆ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁੰਦਰੀ, ਸ਼੍ਰੀਚੱਕਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸੁਚੱਜੀਆਂ ਮੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਕਾਲੀ-ਮੁਖੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸਮੇਂ, ਮੌਤ, ਉਗਰ ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਮੂਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਦੀਖਿਆ ਦੇ ਦਰਜੇ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਰੂਪ ਹਨ; ਇੱਕ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਦੇ ਆਮ ਨਾਂ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਯੰਤਰ, ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਇੱਕੋ ਮੰਡਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ
ਸ਼ਾਕਤ ਕਰਮਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਨਿਆਸ ਰਾਹੀਂ ਮੰਤਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਯੰਤਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਧਕ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਕਤੀ ਇਕੱਲਾ ਚਿੱਤਰ ਖ਼ਰੀਦਣ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਅੱਖਰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਬੰਧ ਅਤੇ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਦੇਵੀ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ
ਸ਼ਾਕਤ ਤੰਤ੍ਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਭਗਤੀ ਦੀ ਵਸਤੂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਿਤ੍-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ—ਉਹ ਚੇਤਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਏਕਤਾ ਸਰੀਰ, ਜਗਤ, ਇੰਦਰੀ, ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੂਜਾ ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਤੋਂ ਮੰਤਰ, ਯੰਤਰ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਵੱਲ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੇਹ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹਰ ਆਵੇਗ ਨੂੰ ਭੋਗਣਾ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਦਿਆ ਇੱਕ ਸਟੀਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਕ੍ਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੀਵਿਦਿਆ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁੰਦਰੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਚੱਕਰ ਹਨ। ਨੌ ਆਵਰਣ ਸਿਰਫ਼ ਸਜਾਵਟੀ ਜਿਓਮੈਟਰੀ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਪੂਜਾ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੰਤਰ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਾਧਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੇਹਧਾਰੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਚਿੱਤਰ ਦਾ ਜਨਤਕ ਧਿਆਨ ਦੀਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਵਾਵਰਣ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ, ਉਚਾਰਨ, ਨਿਆਸ, ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਖਰੀਦਿਆ ਹੋਇਆ ਯੰਤਰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਪੂਰੀ ਸਾਧਨਾ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ।
ਕਾਲੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸਮੇਂ, ਡਰ ਅਤੇ ਸੀਮਾ ਦਾ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ
ਕਾਲੀ ਤੱਕ ਸਮੇਂ, ਮੌਤ, ਉਗਰ ਕਰੁਣਾ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸੀਮਿਤ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਘੋਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥ-ਆਧਾਰਿਤ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਗਰ ਰੂਪ-ਚਿੱਤਰ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਜਾਦੂ ਦਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਆਮ ਪਛਾਣ ਬਚਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਗਤੀ, ਮੰਤਰ, ਕਰਮ-ਕਾਂਡੀ ਮੁਹਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਤੇ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਕਰ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਿੱਚ ਆਧਾਰ ਮੰਗਦਾ ਹੈ।
ਨਿਆਸ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਖੇਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਨਿਆਸ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਮੰਤਰ, ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਆਮ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਹ-ਧਾਰਨ ਵੱਲ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਖਾਵੇ ਵਾਲੀ ਥਪਕੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਚਾਰਨ, ਸਥਾਨ, ਭਾਵ ਅਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਮੰਤਰ-ਸੰਬੰਧ ਇੱਕ ਹੀ ਕਰਮ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੀਖਿਆ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕਸੁਰਤਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਕਤ ਸਾਧਨਾ ਕਦੇ ਵੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਟਾ ਸਕਦੀ
ਸ਼ਕਤੀ, ਸਮਰਪਣ ਜਾਂ ਉਲੰਘਣਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਾਮੁਕ ਦਬਾਅ, ਆਰਥਿਕ ਕਾਬੂ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਬਾਰੇ ਗੁਪਤਤਾ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾ ਸਕਦੀ। ਸੱਚਾ ਅਧਿਆਪਕ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ, ਦਾਇਰਾ ਅਤੇ ਫ਼ੀਸ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਸਵਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਸ਼ੁੱਧੀ ਦਾ ਨਿਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਮਾਣ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰੇ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਾਧਨਾ ਲਈ, ਗੂੜ੍ਹ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸਹਿਮਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਮੰਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਧੁਨੀ-ਸਰੀਰ ਹੈ
ਸ਼ਾਕਤ ਮੰਤਰ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਸ਼ਟੀ-ਕਥਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬੀਜ ਅੱਖਰ, ਧੁਨੀ-ਕ੍ਰਮ, ਰਿਸ਼ੀ, ਛੰਦ, ਦੇਵਤਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵਿਨਿਯੋਗ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਧੁਨੀ-ਸਰੀਰ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਪ ਸਹੀ ਸੰਚਾਰ, ਦੁਹਰਾਓ, ਧਿਆਨ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਰਸਮੀ ਸੰਬੰਧ ਰਾਹੀਂ ਅਸਰਦਾਰ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸੁਣਨਾ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਦੀਖਿਆ, ਜਾਂ ਦੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਮੰਤਰ ਦੇ ਪੂਰੇ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
ਭੂਤ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਤੱਤ ਸ਼ੁੱਧੀ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਹਧਾਰੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਘੋਲ ਕੇ ਮੁੜ ਰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਪੂਜਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗ੍ਰੰਥ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕ੍ਰਮ, ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੋਈ ਦੂਰੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਸਾਬਤ ਕਰੇ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਜ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਸਰਾਪ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਬੁਨਿਆਦੀ ਚਿੰਤਨ ਸਥਿਰਤਾ, ਵਹਾਅ, ਰੂਪਾਂਤਰਣ, ਗਤੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਦੀਖਿਆ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਮਾਂ ਲਈ ਉਹ ਪਰੰਪਰਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਕਸਦ ਅਤੇ ਸਮਾਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਵੇ।
ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਸਾਂਝੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ
ਗੁਰੂ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਆਰੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਗ਼ਲਤੀ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਤੀਬਰਤਾ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਸ਼ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਤੀਜੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਵਿਵੇਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਭਗਤੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਪੱਕ ਭਰੋਸਾ ਪੜਤਾਲ-ਯੋਗ ਪਰੰਪਰਾ, ਗਿਆਨ, ਨੈਤਿਕ ਆਚਰਣ, ਫ਼ੀਸ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪਛਾਣਨ ਦੀ ਵਧਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜ ਕੀ ਕਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ
ਸ਼ਾਕਤ ਸਿਧਾਂਤ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਦੈਵੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਨਹੀਂ ਮਾਪਦੀ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਵਿਦਵਤਾ ਭਰਿਆ ਹਵਾਲਾ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਦਵੈਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸਪੰਦ (spanda) ਵਜੋਂ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਦੀਆਂ ਹਨ।
- Lawrence DP, “Kashmiri Shaiva Philosophy”, Internet Encyclopedia of Philosophy. ਸ਼ਿਵ ਸੂਤਰ, ਸਪੰਦ ਅਤੇ ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਦੇ ਤੰਤ੍ਰਾਲੋਕ ਦਾ ਸਹਿ-ਸਮੀਖਿਅਤ ਵਿਦਵਤਾ-ਭਰਪੂਰ ਸਰਵੇਖਣ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਪੰਦ, ਅਰਥਾਤ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਧੜਕਣ ਵਜੋਂ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੀਮਾ: ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰੰਥ ਕੀ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਇਹ ਸਵਰ ਯੋਗ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜਦਾ ਹੈ
ਹਰ ਸਾਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਗਤੀ ਹੈ। ਸਵਰ ਯੋਗ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗਤੀ ਨਾੜੀ ਅਤੇ ਤੱਤ ਰਾਹੀਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਤੇ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਪਛਾਣ ਵੱਲ ਕਿਵੇਂ ਮੁੜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਾੜੀ ਅਤੇ ਤੱਤ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ.
ਅਭਿਆਸ, ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ
ਭਗਤੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ, ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਜਾਂ ਡਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਧਕ ਹੀ ਸਰਾਪ ਹਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਹੀ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਕੀ ਹੈ?
ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੱਚੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ ਜੋ ਨਾਮਜ਼ਦ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੰਤਰ, ਯੰਤਰ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਦੂਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਜਾਂ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ ਲੱਭਦੇ ਹਨ; ਕੋਈ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਗਾਰੰਟੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹੋ: ਵੈਸ਼ਣਵ ਆਗਮ
ਸਵਾਮੀ ਚਰਣਾਸ਼੍ਰਿਤ ਗਿਰਿ · ਸਵਰ ਯੋਗ ਪੀਠ, ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠ ਕੀ ਹਨ?
ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ ਜਿੱਥੇ, ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਤੀ ਦੇ ਆਤਮ-ਬਲੀਦਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਡਿੱਗੇ ਸਨ। ਸੂਚੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ — ਇਕਵੰਜਾ, ਬਵੰਜਾ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ — ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਾਖਿਆ, ਕਾਲੀਘਾਟ ਅਤੇ ਹਿੰਗਲਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸਥਾਨ ਮੰਨ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਦਸ ਮਹਾਵਿਦਿਆ ਕੌਣ ਹਨ?
ਦਸ ਮਹਾਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਸ ਗਿਆਨ-ਰੂਪ ਹਨ: ਕਾਲੀ, ਤਾਰਾ, ਸ਼ੋਡਸ਼ੀ (ਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁੰਦਰੀ), ਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰੀ, ਭੈਰਵੀ, ਛਿੰਨਮਸਤਾ, ਧੂਮਾਵਤੀ, ਬਗਲਾਮੁਖੀ, ਮਾਤੰਗੀ ਅਤੇ ਕਮਲਾ। ਹਰ ਇੱਕ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਖ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਗਰ ਤੋਂ ਸੁਹਿਰਦ ਤੱਕ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਕਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਮੰਤਰ, ਯੰਤਰ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾ ਹੈ।
ਕੀ ਸ਼ਾਕਤ ਮਤ ਸਿਰਫ਼ ਦੇਵੀ-ਪੂਜਾ ਹੈ?
ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਕੇਂਦਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਾਕਤ ਮਤ ਇੱਕ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਹੈ — ਕਿ ਚੇਤਨਾ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ — ਅਤੇ ਇੱਕ ਯੋਗ ਵੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲਿਨੀ ਆਪ ਦੇਵੀ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਲਈ ਉੱਪਰ ਉੱਠਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਕਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਰਸਮ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਭਿਆਸ ਇਕੱਠੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀ ਚੱਕਰ ਕੀ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੀ ਚੱਕਰ (ਸ਼੍ਰੀ ਯੰਤਰ) ਸ਼੍ਰੀਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦਾ ਜਿਓਮੈਟਰੀ ਰੂਪ ਹੈ: ਕੇਂਦਰੀ ਬਿੰਦੂ ਦੁਆਲੇ ਨੌਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਤਿਕੋਣ, ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਚੌਰਸ ਘੇਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ। ਉਪਾਸ਼ਕ ਇਸ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਬਿੰਦੂ ਤੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਕੀ ਮਰਦ ਸ਼ਾਕਤ ਸਾਧਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਹਾਂ। ਸ਼ਾਕਤ ਦੀਖਿਆ ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਧਕ ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਲਿੰਗ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਗੁਰੂ-ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਵਜੋਂ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਨੈਤਿਕ ਖੂਬੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਸਵਰ ਯੋਗ ਸ਼ਾਕਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਸਵਰ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਆਪ ਹੀ ਗਤੀਮਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ: ਖੱਬੀ ਧਾਰਾ (ਇੜਾ), ਸੱਜੀ (ਪਿੰਗਲਾ) ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰਲੀ (ਸੁਸ਼ੁਮਨਾ) ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਾਹ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਇੱਕ ਸਰਲ ਸ਼ਾਕਤ ਸਾਧਨਾ ਹੈ — ਹਰ ਸਾਹ-ਨਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਾਹ-ਗ੍ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ।
ਸਰੋਤ
- ਪਰੰਪਰਾ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਾਕਤ ਤੰਤਰ।
- ਸ਼੍ਰੀਚੱਕਰ ਅਤੇ ਮੰਤਰ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਵਿਦਿਆ ਸਰੋਤ।
- ਜਿੱਥੇ ਢੁਕਵਾਂ ਹੋਵੇ, ਕੌਲ ਸਰੋਤ—ਕੌਲ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਸ਼ਾਕਤ ਤੰਤਰ ਮੰਨੇ ਬਿਨਾਂ।
- ਵਿਗਿਆਨ ਭੈਰਵ, ਸ਼ਲੋਕ 18 — ਵਿਗਿਆਨਭੈਰਵ — GRETIL ਈ-ਪਾਠ (Göttingen); ਪੀਠ ਦੇ 112-ਧਾਰਣਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ.
- ਵਿਗਿਆਨ ਭੈਰਵ, ਸ਼ਲੋਕ 20 — ਵਿਗਿਆਨਭੈਰਵ — GRETIL ਈ-ਪਾਠ (Göttingen); ਪੀਠ ਦੇ 112-ਧਾਰਣਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ.
- Lawrence DP, “Kashmiri Shaiva Philosophy”, Internet Encyclopedia of Philosophy.
ਪੀਠ ਨਾਲ ਸ਼ਾਕਤ ਆਗਮ ਅਤੇ ਤੰਤਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੋ
ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ, ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹੋ ਉਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ; ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਆਚਾਰੀਆ ਤੁਹਾਡੇ ਅਨੁਕੂਲ ਮਾਰਗ ਸੁਝਾਉਣਗੇ। ਜਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸਵਰ-ਪੱਤਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।
ਸਵਾਮੀ ਚਰਣਾਸ਼੍ਰਿਤ ਗਿਰਿ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ · ਸਵਰ ਯੋਗ ਪੀਠ ਸੰਸਥਾਨ, ਸਵਰਗਾਸ਼ਰਮ, ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ · ਇਹ ਪੰਨਾ ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਹੈ · ਅਭਿਆਸ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣਾ ਅਧਿਐਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ
ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਆਗਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਖੋ, ਮੌਜੂਦਾ ਕੋਰਸ ਦੇਖੋ, ਜਾਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ।